Không nên kỳ vọng quá mức vào dòng vốn quốc tế

Thị trường tài chính toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động lớn, từ căng thẳng thương mại leo thang đến các chính sách khó lường từ các nền kinh tế lớn. Trong bối cảnh này, các chuyên gia tài chính cho rằng Việt Nam cần tập trung vào sức mạnh nội tại, đặc biệt từ nhà đầu tư trong nước, thay vì kỳ vọng quá nhiều vào dòng vốn quốc tế. Thị trường chứng khoán Việt Nam, dù đã cho thấy dấu hiệu phục hồi, vẫn cần thận trọng trước những rủi ro dài hạn.

Thị trường toàn cầu đối mặt bất ổn

Các thị trường tài chính quốc tế đang trải qua giai đoạn đầy thách thức. Căng thẳng thương mại, đặc biệt giữa các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ và Trung Quốc, tiếp tục làm gia tăng sự bất định. TS. Hồ Quốc Tuấn, giảng viên cao cấp tại Đại học Bristol (Anh), nhận định rằng các chính sách không ổn định sẽ chi phối thị trường toàn cầu trong năm nay. Ông lưu ý rằng dù Hoa Kỳ đã tạm hoãn áp thuế trong 90 ngày để đàm phán, nguy cơ về các biện pháp thuế quan mới vẫn hiện hữu.

TS. Tuấn cảnh báo về khả năng căng thẳng thương mại chuyển hóa thành căng thẳng tiền tệ. Ông chỉ ra rằng Trung Quốc đã bắt đầu giảm giá đồng Nhân dân tệ, điều này có thể gây áp lực lên tỷ giá và chính sách tiền tệ toàn cầu. Những biến động này sẽ tác động trực tiếp đến thị trường chứng khoán, buộc các quỹ đầu tư lớn điều chỉnh danh mục, giảm nắm giữ tài sản rủi ro như cổ phiếu và chuyển sang các tài sản an toàn như vàng.

Bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), cũng cho rằng không nên kỳ vọng vào sự ổn định trong bối cảnh chính sách từ các nước lớn thay đổi nhanh chóng. Bà nhấn mạnh rằng áp lực không chỉ dừng ở thương mại mà có thể lan sang các vấn đề tiền tệ và địa chính trị. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu cũng được dự báo sẽ giảm, từ mức kỳ vọng 3,5% xuống còn khoảng 3% hoặc thấp hơn, làm gia tăng sự thận trọng trong chiến lược đầu tư.

Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán đã chịu ảnh hưởng từ những biến động này. VN-Index từng giảm mạnh từ 1.317 điểm xuống 1.094 điểm, tương đương mức giảm gần 17%, sau thông tin về thuế quan. Tuy nhiên, thị trường đã phục hồi đáng kể trong phiên giao dịch ngày 10/4, khi Hoa Kỳ công bố tạm hoãn áp thuế. Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng mức giảm này không quá bất thường so với các đợt điều chỉnh trước đây, như giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát năm 2020 hay khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp năm 2022.

Dòng vốn quốc tế khó kỳ vọng

Nhìn về triển vọng trung và dài hạn, TS. Hồ Quốc Tuấn khuyến nghị nhà đầu tư nên tập trung vào quản lý danh mục thay vì chạy theo chỉ số VN-Index. Với nhà đầu tư ngắn hạn, tin tức thị trường thay đổi hàng ngày là yếu tố chi phối lớn. Trong khi đó, nhà đầu tư dài hạn cần dựa vào nền tảng doanh nghiệp và triển vọng kinh tế để đưa ra quyết định. Ông đặc biệt nhấn mạnh rằng không nên đặt quá nhiều kỳ vọng vào dòng vốn quốc tế trong thời gian tới.

Theo TS. Tuấn, có ba lý do chính khiến dòng vốn quốc tế khó trở thành động lực cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Thứ nhất, nhà đầu tư nước ngoài đang đánh giá lại vị thế của Việt Nam trong danh mục đầu tư của họ. Thứ hai, Nhật Bản đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn, thu hút sự chú ý của nhiều quỹ đầu tư lớn. Thứ ba, bối cảnh toàn cầu hiện nay đòi hỏi sự thận trọng cao trong việc phân bổ vốn. Ông cho rằng việc nhà đầu tư nước ngoài rút vốn khỏi Việt Nam không hẳn là tín hiệu tiêu cực, mà có thể chỉ là sự dịch chuyển sang các thị trường khác có tiềm năng cao hơn.

Bà Đỗ Minh Trang dự báo rằng nhà đầu tư nước ngoài có thể tiếp tục bán ròng trong nửa đầu quý II/2025. Lý do là họ cần tăng tỷ trọng tiền mặt để ứng phó với rủi ro từ đàm phán thuế, biến động tỷ giá và nhu cầu tái cơ cấu danh mục. Bà cũng lưu ý rằng kịch bản nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, dù khả thi, sớm nhất cũng chỉ có thể xảy ra vào tháng 9/2025. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường cần thêm thời gian để củng cố nội lực trước khi thu hút dòng vốn dài hạn.

Mặc dù dòng vốn quốc tế gặp khó khăn, các chuyên gia vẫn lạc quan về tiềm năng của nhà đầu tư trong nước. TS. Tuấn cho rằng dòng vốn nội địa vẫn còn nhiều dư địa để trở thành lực đỡ cho thị trường. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư cá nhân thường bị ảnh hưởng bởi các đợt bán ròng của khối ngoại. Do đó, Việt Nam cần chứng minh sự ổn định của nền kinh tế và sức hút của các doanh nghiệp niêm yết để giữ vững niềm tin.

Nội lực là chìa khóa phát triển

Để giảm phụ thuộc vào dòng vốn quốc tế, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát huy nội lực. Bà Đỗ Minh Trang nhận định rằng sau đợt điều chỉnh vừa qua, định giá VN-Index đã về vùng hấp dẫn, gần mức thấp nhất trong 5 năm. Điều này tạo cơ hội cho nhà đầu tư cá nhân tham gia tích cực hơn. Bà tin rằng lực cầu từ nhà đầu tư trong nước sẽ là yếu tố quan trọng, đặc biệt khi kỳ vọng nâng hạng thị trường trở nên rõ ràng hơn.

Nếu Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi, các quỹ đầu tư giao dịch hoán đổi (ETF) có thể tự động phân bổ khoảng 300-400 triệu USD vào thị trường. Tuy nhiên, bà Trang nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất là thị trường phải chứng minh được nội lực thông qua sự ổn định kinh tế và chất lượng doanh nghiệp. Các quỹ đầu tư chủ động sẽ chỉ quay lại khi họ thấy được tiềm năng dài hạn và rủi ro được kiểm soát.

Trong bối cảnh áp lực tỷ giá gia tăng, đặc biệt khi Trung Quốc liên tục điều chỉnh tỷ giá tham chiếu, khả năng giảm lãi suất tại Việt Nam là không cao. Điều này có thể hạn chế một số động lực tăng trưởng, nhưng cũng tạo cơ hội để thị trường tập trung vào chất lượng hơn là lượng. TS. Tuấn khuyến nghị rằng các nhà đầu tư cần xây dựng chiến lược dài hạn, dựa trên việc lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng vững chắc và triển vọng tăng trưởng rõ ràng.

Về phía hệ thống giao dịch, việc hàng loạt công ty chứng khoán và ngân hàng sẵn sàng kết nối với hệ thống KRX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc) được xem là bước tiến quan trọng. Hệ thống này sẽ giúp tăng tính minh bạch và hiệu quả giao dịch, từ đó củng cố niềm tin của cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Đây là một trong những yếu tố hỗ trợ cho lộ trình nâng hạng thị trường trong tương lai.

Nhìn chung, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội và thách thức lớn. Dòng vốn quốc tế có thể chưa quay lại mạnh mẽ trong ngắn hạn, nhưng nội lực từ nhà đầu tư trong nước và cải cách hệ thống giao dịch sẽ là nền tảng để thị trường phát triển bền vững. Các nhà đầu tư cần giữ tâm lý thận trọng, đồng thời tận dụng cơ hội từ những doanh nghiệp có tiềm năng để xây dựng danh mục đầu tư hiệu quả.