Thị trường tài chính lo lắng về hạn chót 90 ngày của thuế quan Trump

Thị trường rung lắc: Nhà đầu tư hoài nghi

Tổng thống Donald Trump tuyên bố hoãn thuế quan đối ứng trong 90 ngày để thương thảo với hơn 70 quốc gia, một động thái được kỳ vọng xoa dịu thị trường. Tuy nhiên, diễn biến tài chính kể từ ngày 2/4/2025 cho thấy sự hoài nghi sâu sắc. Chỉ số Dow Jones tăng 1,56%, S&P 500 lên 1,81%, Nasdaq vọt 2,06% vào ngày 11/4, nhờ phát biểu của Chủ tịch Fed Boston Susan Collins về khả năng can thiệp. Nhưng cổ phiếu Mỹ vẫn thấp hơn nhiều so với trước khi Trump công bố thuế, đặc biệt sau thông tin thuế với Trung Quốc đạt 145%, vượt kỳ vọng 125% của Phố Wall.

Các thị trường khác như trái phiếu, dầu mỏ và đồng đô la cũng phát tín hiệu bất ổn. Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, cảnh báo chính sách “Nước Mỹ trên hết” có thể làm tổn hại vị thế toàn cầu của Mỹ, đẩy nhà đầu tư vào thế phòng thủ. Biến động mạnh trên sàn chứng khoán, với các phiên tăng giảm đan xen, phản ánh tâm lý lo ngại về hạn chót 90 ngày đầy tham vọng.

Trái phiếu Kho bạc mất danh “Tài sản an toàn”

Thông thường, trái phiếu Kho bạc Mỹ là nơi trú ẩn khi thị trường hỗn loạn, nhờ uy tín của chính phủ. Nhưng tuần qua, giá trái phiếu giảm mạnh, đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm lên 4,5% vào ngày 11/4, từ 3,99% trước đó. Theo Bloomberg, đây là tuần tệ nhất của trái phiếu kể từ 2019, khi Fed New York phải mua vào để ổn định thị trường. Các nhà phân tích tại Citi nhận định: “Lợi suất tăng nhanh gây khó cho nhà đầu tư tìm nơi an toàn”. Lợi suất cao làm tăng chi phí vay nợ, đe dọa kinh tế Mỹ khi chính phủ đối mặt áp lực thâm hụt ngân sách.

Chip Hughey từ Truist Advisory Services cho rằng Fed chưa cần can thiệp, nhưng đang theo dõi sát sao. Sự mất niềm tin vào chính sách thuế của Trump khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu trái phiếu Mỹ còn là lựa chọn đáng tin cậy trong bối cảnh bất ổn thương mại.

Dầu mỏ báo hiệu suy thoái

Thị trường dầu mỏ phản ánh nỗi lo suy thoái kinh tế. Giá dầu WTI giảm còn 61 USD/thùng, gần mức thấp nhất 4 năm, trong khi dầu Brent dao động quanh 64 USD/thùng, thấp nhất kể từ tháng 4/2021. Thuế quan của Trump làm nhà đầu tư sợ nhu cầu vận chuyển và đi lại giảm. Dù Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đề cập khả năng hạn chế xuất khẩu dầu Iran, giá dầu chỉ hồi phục nhẹ ngày 11/4. Những cú sốc trước đây, như khủng hoảng 2008 hay đại dịch 2020, từng khiến dầu mỏ lao dốc, và kịch bản tương tự đang hiện hữu.

Đồng đô la lao dốc mất vị thế

Đồng đô la chạm đáy 3 năm vào ngày 11/4, giảm 0,9% sau khi mất 2% ngày trước đó, đặc biệt yếu so với euro. Joe Brusuelas từ RSM nhận định: “Nhà đầu tư bán đô la vì mất niềm tin vào tài sản Mỹ”. Thông thường, thuế quan đẩy giá nội tệ lên, nhưng lần này, thị trường cho rằng Mỹ sẽ chịu thiệt hại nặng từ thương chiến. Ngược lại, giá vàng vọt lên 3.200 USD/ounce, tăng 23% trong năm, trở thành nơi trú ẩn mới trong bối cảnh kinh tế bất ổn.

Thỏa thuận 90 ngày liệu có quá tham vọng?

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent lạc quan, cho biết hơn 70 quốc gia muốn đàm phán để thoát thuế quan. Mỹ ưu tiên đồng minh như Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng Trung Quốc – với thuế 145% từ Mỹ và 125% trả đũa – là thách thức lớn. Thỏa thuận thương mại thường mất nhiều năm, nên mục tiêu 90 ngày bị xem là bất khả thi. JPMorgan và Goldman Sachs dự báo nguy cơ suy thoái Mỹ năm 2025 là 50%, ngay cả khi đàm phán có tiến triển, do thuế cơ bản 10% và thuế riêng với ô tô, thép vẫn gây áp lực.

Trump hoãn thuế 90 ngày, nhưng thị trường tài chính không tin vào khả năng đạt thỏa thuận. Cổ phiếu, trái phiếu, dầu mỏ và đồng đô la đều bất ổn, phản ánh lo ngại về chính sách thương mại. Với Trung Quốc là rào cản lớn và hạn chót tham vọng, nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu vẫn hiện hữu.