Sơn La: Tạo đà bứt phá cho chuỗi giá trị cà phê, xoài, mận từ tư duy kinh doanh thị trường

Sự kiện không chỉ mở ra cơ hội vươn xa cho các sản phẩm chủ lực mà còn khẳng định quyết tâm thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển kinh tế bao trùm tại vùng Tây Bắc.

Hội thảo do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La phối hợp cùng Ban quản lý dự án GREAT và Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống Nông nghiệp (CASRAD) tổ chức. Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện các Sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, các chuyên gia nghiên cứu và đặc biệt là sự góp mặt của Ban giám đốc các Hợp tác xã (HTX) nòng cốt.

Thay đổi tư duy – Nâng tầm giá trị

Trong những năm qua, Sơn La đã vươn lên trở thành “vựa trái cây” lớn của cả nước. Tuy nhiên, để giá trị nông sản không ngừng gia tăng và mang lại sinh kế bền vững cho người nông dân, việc chuyển đổi từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” là yêu cầu bức thiết.

Nắm bắt xu thế đó, dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới thông qua nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch tại Sơn La (GREAT)” đã tập trung hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu cho các HTX. Trải qua quá trình khảo sát kỹ lưỡng, nhóm chuyên gia đến từ CASRAD đã xây dựng thành công 03 bản dự thảo Kế hoạch kinh doanh chiến lược cho 03 HTX đóng vai trò “đầu tàu”:

• HTX Nông nghiệp Chiềng Xét (Chuỗi Cà phê): Hướng tới mục tiêu, kế hoạch vạch ra lộ trình đầu tư bài bản cho hệ thống hạ tầng sơ chế và chế biến sâu. Đích đến là đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao tỷ trọng cà phê đặc sản và cà phê bột, đáp ứng các thị trường khó tính.
• HTX Nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc (Chuỗi Xoài): Tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” về bảo quản sau thu hoạch. HTX sẽ được nâng cấp hệ thống nhà xưởng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và truy xuất nguồn gốc minh bạch nhằm đưa quả xoài Sơn La tự tin chinh phục các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe.
• HTX Nông sản Tân Lập (Chuỗi Mận): Đặt trọng tâm vào việc thiết lập tiêu chuẩn chất lượng đồng nhất cho toàn vùng trồng. Kế hoạch cũng vạch ra chiến lược tăng cường liên kết với các chuỗi siêu thị lớn và nhà máy chế biến, đảm bảo đầu ra ổn định cho hàng trăm hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Kinh doanh bao trùm – Không ai bị bỏ lại phía sau

Điểm sáng giá nhất của các Kế hoạch kinh doanh lần này là việc đặt nguyên tắc thị trường song hành cùng yếu tố bao trùm và lồng ghép giới.

Tại hội thảo, các đại biểu đã cùng nhau thảo luận sôi nổi nhằm hoàn thiện cơ chế “hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro” giữa HTX, doanh nghiệp và người nông dân. Đặc biệt, Kế hoạch nhấn mạnh việc trao quyền và tạo cơ hội công bằng cho phụ nữ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị – từ khâu sản xuất, quản lý đến phân phối lợi nhuận. Khi phụ nữ nông thôn được tiếp cận nguồn lực và đào tạo bài bản, họ không chỉ cải thiện kinh tế gia đình mà còn trở thành nhân tố then chốt thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Phát biểu tại hội thảo, Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La nhấn mạnh: “Kế hoạch kinh doanh của một Hợp tác xã chủ chuỗi đóng vai trò như chiếc la bàn. Một kế hoạch bài bản, khả thi không chỉ giúp HTX phát huy tối đa tiềm năng mà còn tạo động lực lôi kéo sự phát triển của hàng trăm hộ nông dân liên kết.”

Sự cam kết mạnh mẽ từ nhiều phía

Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu văn kiện mà còn là minh chứng cho sự gắn kết chặt chẽ của hệ sinh thái nông nghiệp địa phương. Đại diện chính quyền các xã/phường cam kết sẽ không chỉ đứng ở góc độ quản lý hành chính mà sẽ “phối hợp tham gia” tích cực, tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục đất đai, mặt bằng. Về phía các HTX, Ban giám đốc thể hiện sự quyết tâm cao độ trong việc huy động vốn đối ứng và nâng cao năng lực quản trị.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khoa học từ đơn vị tư vấn CASRAD và sự trợ lực mạnh mẽ từ dự án GREAT, các bản Kế hoạch kinh doanh chuỗi Cà phê, Xoài, Mận hứa hẹn sẽ sớm vượt ra khỏi những trang giấy để đi vào thực tiễn.

Sơn La đang đứng trước một chu kỳ phát triển mới. Sự thành công của các HTX chủ chuỗi này sẽ là ngọn cờ đầu, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng doanh nghiệp, HTX trên địa bàn tỉnh tiếp tục đổi mới, đưa nông sản Tây Bắc vươn tầm thế giới và mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho bà con nông dân.