Ngân hàng tăng ứng phó, chặn hàng trăm ngàn giao dịch đáng ngờ

Ngăn chặn hàng trăm ngàn giao dịch đáng ngờ

Trước tình trạng các hành vi gian lận, lừa đảo trực tuyến liên quan đến lĩnh vực tài chính – ngân hàng ngày càng tinh vi, phức tạp, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tiếp tục triển khai hệ thống cảnh báo tài khoản gian lận (SIMO). Đây là nền tảng trung tâm chia sẻ thông tin về các tài khoản nghi ngờ gian lận giữa các ngân hàng, tổ chức tài chính và cơ quan quản lý. Tính năng phát hiện tài khoản nghi ngờ gian lận của các ngân hàng hoạt động dựa trên kết nối trực tiếp với hệ thống SIMO.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán – NHNN, cho biết sau hơn 4 tháng triển khai hệ thống SIMO, đã có hơn 610.000 lượt khách hàng chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo rủi ro, với tổng số tiền hơn 2.300 tỷ đồng.

Hiện có 8 ngân hàng đã thí điểm hệ thống này, cơ quan quản lý cho biết sẽ tiến tới việc tất cả các ngân hàng đều tham gia triển khai hệ thống SIMO, tạo lá chắn vững chắc bảo vệ tài sản của khách hàng khi giao dịch trên môi trường điện tử.

Thống kê cho thấy đã có hàng trăm nghìn trường hợp tránh được thiệt hại nhờ hệ thống cảnh báo kịp thời.

Mới đây, một doanh nghiệp tại TP.HCM đã vô tình chuyển hơn 145 triệu đồng cho đối tượng giả mạo đối tác trong một giao dịch đặt mua thiết bị học đường. Sau khi phát hiện dấu hiệu bất thường, doanh nghiệp này đã liên hệ với Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) để nhờ hỗ trợ. ACB ngay lập tức rà soát, đối chiếu dữ liệu cảnh báo gian lận và gửi yêu cầu phong tỏa khẩn cấp đến ngân hàng thụ hưởng. Nhờ quy trình phối hợp nhanh và chính xác, khoản tiền được giữ lại ngay trong ngày, giúp khách hàng tránh được tổn thất.

Đại diện ACB cho hay ngân hàng này đã thiết lập nhiều lớp bảo vệ tự động, trong đó các giao dịch chuyển tiền đến tài khoản nằm trong danh sách cảnh báo sẽ được dừng tạm thời để yêu cầu khách hàng kiểm tra lại thông tin. Trong 9 tháng đầu năm, ACB đã ngăn chặn hơn 30.000 giao dịch có dấu hiệu bất thường, bảo vệ an toàn hơn 2.000 tỷ đồng của khách hàng.

Không chỉ riêng ACB, nhiều ngân hàng khác cũng đã triển khai hệ thống dữ liệu cảnh báo gian lận từ đầu năm nay theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN quy định hàng tháng các nhà băng phải cung cấp thông tin về tài khoản có dấu hiệu gian lận, lừa đảo theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Đại diện VietinBank cho hay tính năng cảnh báo trên ứng dụng chuyển tiền đã giúp hơn 173.000 khách hàng kịp thời hủy giao dịch, tương ứng hơn 320 tỷ đồng được bảo vệ.

Tương tự, BIDV cho biết đã có trên 95.500 khách hàng của ngân hàng này quyết định hủy giao dịch chuyển khoản sau khi có thông tin cảnh báo, tránh được thiệt hại với tổng số tiền 438 tỷ đồng.

TPBank là đơn vị mới nhất triển khai tính năng cảnh báo tài khoản nghi ngờ gian lận trên toàn bộ kênh giao dịch, từ ứng dụng ngân hàng đến hệ thống máy rút tiền tự động và giao dịch tại quầy. Hệ thống này giúp khách hàng phát hiện sớm các tài khoản thụ hưởng có dấu hiệu bất thường, chủ động ngăn chặn lừa đảo ngay từ đầu.

Trước đó, một loạt ngân hàng lớn như VietinBank, Vietcombank… đã tiên phong ứng dụng công nghệ để ngăn chặn gian lận giao dịch.

Ngân hàng tăng tốc ứng phó để bảo vệ khách hàng

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) vừa ban hành Sổ tay hướng dẫn phối hợp hỗ trợ xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ, đơn vị chấp nhận thanh toán liên quan đến giao dịch chuyển tiền, thanh toán nghi ngờ gian lận giả mạo, lừa đảo.

Bà Lê Thị Hồng Nhung, Phó trưởng phòng Trung tâm Giám sát và Vận hành dịch vụ, Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) đánh giá, sổ tay là công cụ quan trọng để các ngân hàng phối hợp đồng bộ. Khi phát hiện tài khoản đáng ngờ, ngân hàng có thể tạm thời loại trừ tài khoản khỏi hệ thống, ngăn giao dịch tiếp theo và hạn chế rủi ro lan rộng.

Một số ngân hàng đang tăng cường tính năng chống lừa đảo.

Chẳng hạn, Vietcombank vừa mở rộng tính năng cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo (VCB Alert) cho các giao dịch chuyển tiền trong ngân hàng trên VCB Digibank và tại quầy. Khi khách hàng thực hiện các giao dịch chuyển tiền online, hệ thống sẽ tự động đưa ra cảnh báo nếu tài khoản của người nhận tiền có các dấu hiệu như: thông tin người nhận không trùng khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; tài khoản người nhận thuộc danh sách cảnh báo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; tài khoản người nhận thuộc danh sách nghi ngờ rủi ro…

Trường hợp giao dịch tại quầy, nhân viên Vietcombank sẽ chủ động thông báo cho khách hàng khi tài khoản người nhận tiền có các dấu hiệu nghi ngờ tương tự. Dựa trên thông tin cảnh báo, khách hàng có thể chủ động đưa ra quyết định có tiếp tục thực hiện giao dịch hay không.

Các chuyên gia nhận định, những giải pháp đồng bộ đang được triển khai thể hiện nỗ lực quyết tâm của ngành ngân hàng để bảo vệ tài sản của người dùng trên môi trường điện tử.

Tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội đối với giao dịch số.

Số liệu từ Bộ Công an cho thấy, trong 8 tháng đầu năm, lực lượng chức năng đã phát hiện gần 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, gây thiệt hại hơn 1.660 tỷ đồng. Trong khi tội phạm hình sự truyền thống có xu hướng giảm, các hành vi phạm tội trên không gian mạng lại diễn biến phức tạp.

Trước tình hình đó, Vụ trưởng Vụ Thanh toán – NHNN – nhấn mạnh, yêu cầu các ngân hàng cần tăng cường kiểm soát từ khâu mở tài khoản, mở ví đến giám sát giao dịch bất thường; tự động hóa quy trình phối hợp giữa các ngân hàng; xem xét thiết lập trung tâm điều phối chung để xử lý giao dịch nghi ngờ theo thời gian thực, kể cả ngoài giờ làm việc.

“Chúng ta phải đặt mình vào vị trí của người bị hại, coi mất tiền của khách hàng như mất tiền của chính mình. Chỉ với tinh thần đó, ngành Ngân hàng mới thực sự bảo vệ được niềm tin xã hội trong kỷ nguyên thanh toán số”, ông Tuấn khẳng định.