Bảo hiểm xe máy bắt buộc: Có nên bỏ vì không hiệu quả?

Mới đây, khi thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, nhiều đại biểu đề xuất bỏ bảo hiểm xe máy bắt buộc do thực tế triển khai không hiệu quả.

Theo đại biểu Đinh Ngọc Minh, đoàn Cà Mau, việc mua bảo hiểm xe máy bắt buộc hiện nay đang tồn tại nhiều bất cập. Nhiều người dân mua chỉ để đối phó với lực lượng chức năng, và khi xảy ra tai nạn, người dân không biết cách yêu cầu bồi thường, nên cảm giác mua mà chẳng được gì.

Cùng quan điểm, Đại biểu Trần Thị Vân, đoàn Bắc Ninh nêu rõ: mặc dù tỷ lệ người sử dụng xe máy khá cao, nhưng số vụ được bồi thường rất ít. Trong khi đó, có tình trạng thủ tục bồi thường rườm rà, khó chứng minh lỗi, nên người dân ngại làm hồ sơ. Do đó, đánh giá bảo hiểm tuy bắt buộc nhưng lại không hiệu quả.

Đại biểu Trần Thị Vân cũng cho rằng: khi người dân muốn được bồi thường bảo hiểm, việc sửa xe phải có hóa đơn hoặc chứng từ hợp lệ.

“Trong 11 tháng năm 2024, tổng doanh thu từ bảo hiểm xe máy đạt gần 740 tỷ đồng, nhưng số tiền chi trả bồi thường chỉ khoảng 28,5 tỷ đồng”, bà Vân dẫn chứng số liệu.

Điều đó có nghĩa là tỷ lệ chi trả so với doanh thu rất nhỏ, cho thấy bảo hiểm xe máy bắt buộc hiện nay chưa thật sự hiệu quả, chủ yếu mang tính hình thức hơn là bảo vệ quyền lợi của người tham gia.

Trước đó, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) từng nhiều lần đưa ra đề xuất bỏ quy định bắt buộc bảo hiểm trách nhiệm dân sự với xe máy khi đánh giá tổng quan về hiệu quả khi mua loại hình bảo hiểm này chưa đảm ​ bảo nguyên tắc lợi ích cho khách hàng.

Theo quy định tại Nghị định 67 năm 2023 phí bảo hiểm bắt buộc TNDS xe máy dao động 55.000 – 60.000 đồng. Và cũng theo Nghị định này, mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng lên đến 150 triệu đồng, trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về tài sản lên đến 50 triệu đồng.

Chuyên gia, Ths Nguyễn Xuân Vũ đánh giá, đề xuất bỏ loại bảo hiểm xe máy là do bức xúc với những bất cập trong chi trả.

Vì vậy bức xúc, vướng mắc ở đâu thì phải giải quyết ở đó, không nên vì chính sách chi trả bất cập mà bỏ bảo hiểm xe máy bắt buộc. Dù Nghị định 67/2023 đã tinh giản nhiều thủ tục quy trình; tuy nhiên vẫn phải tiếp tục xem xét, hoàn thiện quy trình, thủ tục đồng thời áp dụng công nghệ khoa học kĩ thuật để thuận tiện cho người tham gia bảo hiểm xe máy được tiếp cận, sử dụng dịch vụ bảo hiểm được hiệu quả và bảo đảm quyền lợi cho người mua.

Không thể phủ nhận bảo hiểm nói chung và bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự xe máy nói riêng rất thiết thực, lợi ích mà nó đem lại rất quan trọng cho người tham gia và xã hội. Hiện nay số vụ tai nạn và hậu quả do xe máy gây ra trong xã hội rất lớn.

Tuy nhiên, với thủ tục còn rườm rà và không ít người chỉ xem việc mua để đối phó (không bị CSGT xử phạt) thì các cơ quan chức năng như Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Ủy ban ATGT Quốc gia, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cùng phối hợp với Hiệp hội bảo hiểm phải nghiên cứu và đưa ra các giải pháp tối ưu để đưa mục đích và thực tế sử dụng bảo hiểm TNDS xe mô tô đúng với bản chất, ý nghĩa nhân văn của nó. Bảo hiểm xe máy phải hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng để người mua thấy thực sự cần thiết tự nguyện tham gia chứ không phải mua để chống chế việc kiểm tra của lực lượng CSGT trên đường.

Các đơn vị cung cấp dịch vụ bảo hiểm phải luôn hiểu rằng mình là đơn vị cung cấp dịch vụ, phải xem người tham gia bảo hiểm là khách hàng và xử lý thủ tục hành chính phải hiểu là ’’phục vụ’’ chứ không ‘’ban phát’’. Người dân mua bảo hiểm TNDS vừa là nghĩa vụ vừa là quyền lợi; còn các cơ quan chức năng phải tuyên truyền cho cả người mua và người bán thực thi quy định bảo hiểm bắt buộc TNDS đúng với bản chất và mục đích, ý nghĩa của nó.

Đồng thời các cơ quan chức năng phải xử lý quyết liệt các đơn vị cung cấp dịch vụ bảo hiểm có hành vi trốn tránh trách nhiệm bồi thường bảo hiểm TNDS, bảo hiểm tự nguyện xe máy cho người dân.