Sóng đầu tư công cuối năm: Cổ phiếu đá xây dựng bứt phá mạnh

Khủng hoảng nguồn cung đá xây dựng lan rộng miền Nam

Tình trạng khan hiếm đá xây dựng đang trở thành thách thức lớn cho các dự án hạ tầng trọng điểm tại miền Nam. Tại ba dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, tiến độ thi công bị chậm trễ nghiêm trọng do thiếu vật liệu. Với tổng nhu cầu đá xây dựng lên tới 3,317 triệu m3, các nhà thầu mới chỉ tập kết được 0,64 triệu m3, chỉ đạt 19,3% yêu cầu.

Tương tự, dự án thành phần 5 đường Vành đai 3 TP.HCM qua tỉnh Bình Dương cũ cần 0,846 triệu m3 đá nhưng mới đưa về công trình 0,190 triệu m3, thiếu hụt 0,656 triệu m3. Các gói thầu thuộc dự án xây dựng hạ tầng kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên cũng chỉ huy động được 20% khối lượng đá cần thiết.

Nguyên nhân chính của tình trạng này đến từ việc nhiều mỏ đá lớn tại Đồng Nai – “thủ phủ” đá cả nước – gặp khó khăn về thủ tục pháp lý và hết hạn khai thác. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai, tổng khối lượng đá được phân khai đến giữa tháng 7 là 8,3 triệu m3, đã ký hợp đồng 6,1 triệu m3, nhưng thực tế đưa về công trường chỉ đạt 2,5 triệu m3, tương đương 30% tổng khối lượng phân khai.

Áp lực từ các dự án quy mô lớn như sân bay Long Thành, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, các tuyến cao tốc miền Tây đang tạo ra nhu cầu khổng lồ về vật liệu xây dựng. Riêng TP.HCM, các dự án giao thông năm nay đã phát sinh nhu cầu khoảng 2,5 triệu m3 đá, khiến tình trạng thiếu hụt trở nên nghiêm trọng hơn.

Động lực tăng trưởng từ vốn đầu tư công khủng

Mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025 đang tạo áp lực lớn lên tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Quốc hội đã phê duyệt tổng vốn đầu tư công ở mức kỉ lục 791.000 tỉ đồng, tương đương 6,4% GDP. Tuy nhiên, trong 6 tháng đầu năm chỉ giải ngân được 268.100 tỉ đồng, đạt 32,5% kế hoạch.

Ông Nguyễn Thái Học, chuyên gia phân tích tại Công ty Chứng khoán Pinetree nhận định: “Với tổng vốn còn lại rất lớn cần được giải ngân trong nửa cuối năm, đầu tư công sẽ tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế. Điều này đồng nghĩa với việc các công trình sẽ được đẩy mạnh thi công, kéo theo nhu cầu tăng cao với đá xây dựng”.

Thực tế, nhu cầu về đá xây dựng không chỉ là câu chuyện riêng của năm 2025. Nhiều dự án và dự án thành phần sẽ tiếp tục được triển khai sau năm nay, tạo ra chu kì tăng trưởng dài hạn cho ngành vật liệu xây dựng. Sự khan hiếm nguồn cung đang tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp sở hữu tài nguyên sẵn có, đặc biệt là những mỏ đá đang khai thác ổn định.

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt, chính quyền các địa phương đã triển khai nhiều biện pháp tháo gỡ. TP.HCM phối hợp với tỉnh Đồng Nai xác định 15 mỏ đá với tổng trữ lượng khoảng 3 triệu m3 để đưa vào khai thác. Địa phương cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép nhà thầu được giao mỏ vật liệu theo cơ chế đặc thù.

Cổ phiếu đá xây dựng: Cơ hội đầu tư hấp dẫn cuối năm

Thực trạng khan hiếm nguồn cung đang tạo lợi thế cạnh tranh lớn cho các doanh nghiệp sở hữu mỏ đá. Công ty cổ phần Xây dựng và Sản xuất vật liệu xây dựng Biên Hòa (VLB) đang khai thác loạt mỏ đá quy mô lớn tại Đồng Nai với tổng công suất 4,8 triệu m3/năm. Các mỏ Tân Cang 1, Thạnh Phú 1 và Thiện Tân 2 có vị trí chiến lược gần TP.HCM và sân bay Long Thành, giúp tiết kiệm chi phí vận chuyển đáng kể.

Kết quả kinh doanh quý II/2025 của VLB ấn tượng với doanh thu 408,5 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế 79,1 tỉ đồng, tăng lần lượt 20,5% và 49% so với cùng kỳ. Tính chung 6 tháng đầu năm, công ty đạt 137,65 tỉ đồng lãi sau thuế, tăng 31,5%.

Công ty cổ phần Hoá An (DHA) sở hữu 3 mỏ đá tại Đồng Nai với trữ lượng còn lại khoảng 17 triệu m3. Đặc biệt, mỏ Tân Cang 3 khai thác loại đá andesit có sức chịu nén tốt, phù hợp cho các công trình yêu cầu bê tông mác cao. Quý II năm nay, DHA ghi nhận doanh thu hơn 121 tỉ đồng và lãi sau thuế hơn 32 tỉ đồng, tăng 47% và 69% so với cùng kỳ.

Công ty cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB) hiện có khoảng 27 triệu m3 đá chưa khai thác, lên kế hoạch khai thác 3,5 triệu m3 trong năm 2025. Quý II, KSB đạt doanh thu 143 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế tăng đột biến 278% lên 45 tỉ đồng nhờ giá đá tăng 8-11% so với đầu năm.

Theo đánh giá của Tài Chính 247, với dư địa tăng giá bán và biên lợi nhuận cải thiện, nhóm cổ phiếu đá xây dựng đang đứng trước cơ hội lớn. Nhiều mã như DHA, VLB đang giao dịch với định giá P/E dự phóng năm 2025 quanh 9 lần – mức hấp dẫn so với triển vọng tăng trưởng.

Ông Nguyễn Thái Học đánh giá: “Việc giá bán tăng trong bối cảnh thiếu hụt nguồn cung giúp các doanh nghiệp mở rộng công suất khai thác. Kết quả kinh doanh năm nay sẽ vượt trội so với các năm trước”. Với trữ lượng đá lớn và dòng tiền dồi dào từ đầu tư công, sóng cổ phiếu ngành đá nhiều khả năng sẽ lan rộng trong hai quý cuối năm.

Cuộc khủng hoảng nguồn cung đá xây dựng đang tạo ra cơ hội đầu tư hấp dẫn cho những doanh nghiệp có lợi thế về tài nguyên. Với áp lực giải ngân vốn đầu tư công khổng lồ và nhu cầu vật liệu xây dựng tăng mạnh, các cổ phiếu ngành đá xây dựng hứa hẹn sẽ là điểm sáng trong danh mục đầu tư cuối năm 2025.