Quốc hội Việt Nam chuẩn bị kỳ họp lịch sử

Chuẩn bị gấp rút cho kỳ họp dài kỷ lục

Kỳ họp thứ chín của Quốc hội khóa XV, dự kiến khai mạc ngày 5/5/2025, được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gọi là “kỳ họp lịch sử”. Với thời gian kéo dài hai tháng, đây có thể là kỳ họp dài nhất từ trước đến nay. Chủ tịch yêu cầu triệu tập chậm nhất ngày 5/4, sớm hơn thông lệ nửa tháng, để đáp ứng các nhiệm vụ cấp bách mà Bộ Chính trị đặt ra, hoàn thành trước 30/6.

Trọng tâm của kỳ họp là sửa đổi Hiến pháp 2013 và hàng loạt luật liên quan đến tổ chức bộ máy chính trị. “Không tổ chức cấp huyện, sáp nhập tỉnh đòi hỏi phải sửa Hiến pháp.” Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh. Dù chỉ sửa một số điều, quá trình này cần sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học và người dân để đảm bảo tính minh bạch, đúng đắn. Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội sẵn sàng họp liên tục, không giới hạn số lần, cho đến khi các nội dung “chín muồi” để trình Quốc hội.

Ngoài Hiến pháp, Quốc hội sẽ xem xét sửa đổi nhiều luật khác như Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, công chức, Luật Thanh tra và Luật Quy hoạch. Các luật về Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, Công đoàn và Thanh niên cũng nằm trong danh sách cần điều chỉnh ngay.

Nhiệm vụ khẩn trương: Sắp xếp bộ máy

Cả hệ thống chính trị đang gấp rút “vừa chạy vừa xếp hàng” để sắp xếp tổ chức bộ máy. Ngày 1/4, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Ban Chỉ đạo rà soát pháp luật họp phiên thứ năm. Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, sau khi rà soát theo hướng sửa Hiến pháp, Bộ cần sửa 195 văn bản quy phạm pháp luật. “Chúng tôi làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật để kịp tiến độ,” ông nói.

Bộ Tư pháp thông tin, các bộ ngành và địa phương đã rà soát 19.224 văn bản về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức chính quyền địa phương. Các vấn đề liên quan đến cấp huyện, cấp xã cũng được đánh giá để đề xuất phương án xử lý phù hợp với định hướng sửa Hiến pháp. “Công việc rất lớn, không thể chậm trễ,” Phó Thủ tướng Lê Thành Long cảnh báo.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho hay, từ 1/5, các tỉnh thành sẽ gửi đề án sắp xếp về Bộ Nội vụ để trình Quốc hội. Bộ đặt mục tiêu hoàn thành các đề xuất về sáp nhập tỉnh, xã và tổ chức chính quyền hai cấp trước 30/6. “Chúng tôi sẽ hỗ trợ các bộ ngành điều chỉnh văn bản pháp luật cho phù hợp,” bà Trà khẳng định.

Nội dung kinh tế quan trọng tại kỳ họp

Ngoài sắp xếp bộ máy, Quốc hội sẽ thảo luận nhiều vấn đề kinh tế – xã hội then chốt. Thời gian chất vấn được rút ngắn từ 2-2,5 ngày xuống 1,5 ngày để ưu tiên các nội dung cấp bách. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng sẽ trình Dự thảo Nghị quyết về Trung tâm tài chính tại Việt Nam, với khung pháp lý mở và ưu đãi vượt trội theo chuẩn quốc tế. Hội nghị xây dựng trung tâm tài chính cuối tháng 3 tại TP.HCM đã thu thập ý kiến từ chuyên gia trong và ngoài nước.

Quốc hội cũng xem xét sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Doanh nghiệp, Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công. Dự toán ngân sách 2025 sẽ được điều chỉnh, dành ít nhất 3% cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với mục tiêu tăng lên 2% GDP trong 5 năm tới. Chính phủ còn đề xuất giảm thuế giá trị gia tăng cho nửa cuối 2025 và cả năm 2026.

Bộ Tài chính đang phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chỉnh lý Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Hai dự thảo này, sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội góp ý tại phiên họp tháng 3, sẽ được Quốc hội thông qua tại kỳ họp. “Đây là các luật khó, cần rà soát kỹ để tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ tăng trưởng 8% năm 2025,” Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận định.

Kỳ họp phản ánh nỗ lực cải cách thể chế toàn diện, từ chính trị đến kinh tế. Việc rút ngắn chất vấn cho thấy ưu tiên xử lý nhanh các vấn đề tổ chức, nhưng vẫn đảm bảo không bỏ sót các nội dung phát triển dài hạn như trung tâm tài chính hay chuyển đổi số.

Nếu các luật được thông qua suôn sẻ, Việt Nam sẽ có khung pháp lý mới để thúc đẩy kinh tế bền vững, đồng thời hoàn thiện mô hình chính quyền gọn nhẹ, hiệu quả hơn.

Quốc hội khóa XV đang dồn sức cho Kỳ họp thứ chín – một cột mốc lịch sử với khối lượng công việc khổng lồ. Từ sửa Hiến pháp, sắp xếp bộ máy đến thúc đẩy kinh tế, đây là bước đi chiến lược để Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.