Cổ đông nội tăng sở hữu trên 1% vốn điều lệ tại các ngân hàng Việt Nam

Làn sóng cổ đông nội địa nâng tỷ lệ sở hữu tại các ngân hàng

Theo số liệu mới nhất được cập nhật, ACB ghi nhận hai người con của bà Ngô Thu Thuý (Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Âu Lạc) là Nguyễn Thiên Hương Jenny và Nguyễn Đức Hiếu Jonny đã nâng tổng tỷ lệ sở hữu tại ngân hàng lên 2,558% tính đến ngày 29/4/2025. Nếu tính cả người liên quan, nhóm này hiện nắm giữ 7,825% vốn điều lệ ACB. Trước đó, vào tháng 9/2024, hai cá nhân này nắm giữ 2,41% vốn điều lệ, trong khi người có liên quan sở hữu khoảng 2,8% cổ phần.

Tại MB (mã MBB), ngân hàng vừa ghi nhận thêm hai cổ đông nắm giữ trên 1% cổ phần là UBS AG London Branch và Công ty TNHH Manulife (Việt Nam). Cụ thể, UBS AG London Branch nắm gần 130 triệu cổ phần (2,13% vốn điều lệ), trong khi Manulife (Việt Nam) sở hữu hơn 61,67 triệu cổ phần (1,01% vốn điều lệ). Tính cả người liên quan của Manulife (0,03%), tổng cộng hai tổ chức này nắm giữ gần 194 triệu cổ phần, tương đương 3,17% vốn điều lệ MB.

Đáng chú ý, MB hiện có 4 cổ đông lớn với tổng tỷ lệ sở hữu lên đến 40,05% vốn điều lệ. Trong đó, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn nắm 7,1%, Tổng công ty Trực thăng Việt Nam sở hữu 8,43%, Viettel chiếm 14,7% và SCIC giữ 9,83% cổ phần.

Saigonbank (mã SGB) cũng bổ sung vào danh sách cổ đông nắm trên 1% với sự xuất hiện của Công ty cổ phần Phát Đại Cát. Tổ chức này đã trở thành cổ đông lớn thứ năm sau khi hoàn tất nhận chuyển nhượng hơn 16,75 triệu cổ phiếu vào tháng 1/2025, nâng tỷ lệ sở hữu từ 4,944% lên 9,889%.

Việc gia tăng số lượng cổ đông nắm giữ trên 1% vốn diễn ra trong bối cảnh Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2024) yêu cầu các ngân hàng công bố thông tin những cổ đông nắm từ 1% vốn điều lệ cùng người có liên quan. Đáng chú ý, luật mới hạ giới hạn tỷ lệ sở hữu tối đa với cổ đông tổ chức từ 15% xuống 10%, với cổ đông và người có liên quan từ 20% xuống 15%, trong khi giữ nguyên mức 5% đối với cổ đông cá nhân.

Khối ngoại thoái vốn, nhà đầu tư nội tích cực mua vào

Trong khi cổ đông trong nước gia tăng tỷ lệ sở hữu, một số nhà đầu tư chiến lược nước ngoài lại chọn con đường thoái vốn tại các ngân hàng Việt Nam. Điển hình như Commonwealth Bank of Australia (CBA) đã tiếp tục kế hoạch rút vốn khỏi VIB trong tháng 3/2025. Theo thông tin từ đối tác ngoại này, việc thoái vốn nhằm tập trung vào thị trường ngân hàng Australia và New Zealand, đồng thời chuyển phân loại cổ phiếu VIB từ đầu tư vào công ty liên kết thành chứng khoán đầu tư.

Chủ tịch HĐQT VIB Đặng Khắc Vỹ cho biết CBA đầu tư vào VIB từ năm 2010 với số vốn ban đầu 75 triệu USD, nhưng khi thoái vốn đã thu về gần 500 triệu USD (bao gồm cả cổ tức). Sau động thái này của CBA, room ngoại tại VIB còn dư địa khoảng 25%, và ngân hàng đang tìm hiểu các đối tác nước ngoài mới.

Cũng trong tháng 3/2025, Quỹ Pyn Elite Fund bán ra hơn 1,11 triệu cổ phiếu STB của Sacombank, giảm tỷ lệ sở hữu từ 6,02% xuống 5,96%. Trước đó vào tháng 2/2025, Quỹ Norges Bank cũng giảm tỷ lệ sở hữu tại Sacombank từ 1,27% xuống 1,1%. Đầu năm 2025, Quỹ Amersham Industries Limited đã hoàn toàn rút khỏi danh sách cổ đông nắm giữ trên 1% vốn điều lệ Sacombank.

Xu hướng thoái vốn của nhà đầu tư nước ngoài còn thể hiện qua trường hợp của ABBank, khi IFC đã thoái 8,2% vốn vào tháng 5/2024 theo lộ trình đã thống nhất trước đó. Mặc dù vậy, ABBank vẫn có cổ đông lớn nước ngoài là Ngân hàng Maybank với tỷ lệ sở hữu 16,394% vốn điều lệ, trong khi Công ty cổ phần Tập đoàn Geleximco (cổ đông nội) sở hữu 12,78%.

Trái ngược với xu hướng thoái vốn, BIDV gần đây đã phát hành riêng lẻ thành công hơn 123,8 triệu cổ phiếu, giá 38.800 đồng/cổ phiếu, thu về hơn 4.805 tỷ đồng. Trong đó, các nhà đầu tư nước ngoài mua gần 85,2 triệu cổ phiếu, cho thấy vẫn còn sự quan tâm từ phía nhà đầu tư ngoại đối với cổ phiếu ngân hàng Việt.

Dư địa room ngoại – Cơ hội và thách thức cho ngân hàng Việt Nam

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ sở hữu tối đa của cổ đông nước ngoài tại các ngân hàng Việt Nam là 30%. Tuy nhiên, không ít tổ chức tín dụng đã gần chạm trần room ngoại này. Cụ thể, VPBank hiện có tỷ lệ sở hữu nước ngoài đạt 24,87% (hơn 1,97 tỷ chứng khoán), VietinBank là 26,78% (hơn 1,4 tỷ chứng khoán), ACB là 30% (1,34 tỷ đơn vị), và Vietcombank là 22,72% (1,27 tỷ đơn vị).

Ngược lại, một số ngân hàng có tỷ lệ sở hữu nước ngoài rất thấp như Bac A Bank, Nam A Bank, KienLongBank, VietABank và Vietbank. Đáng chú ý, một số tổ chức tín dụng chủ động khóa room ngoại ở mức thấp để chờ đối tác chiến lược như LPBank (5%), SeABank (5%), BVBank (5%) và VIB (4,99%).

Theo chia sẻ từ lãnh đạo cấp cao Techcombank, ngân hàng này đang cân nhắc bán 10-15% cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược dài hạn, ưu tiên các đối tác có năng lực về công nghệ. Mặc dù room ngoại tại Techcombank hiện là 22%, kế hoạch này vẫn khả thi do một cổ đông sở hữu 8-9% cổ phần đang có kế hoạch thoái vốn.

HDBank cũng đã xin ý kiến cổ đông về việc tạm khóa room ngoại từ mức 20% xuống 17,5%, nhằm chuẩn bị cho các dự án chiến lược sắp tới.

Theo đánh giá của Tài Chính 247, xu hướng tái cơ cấu cổ đông tại các ngân hàng Việt Nam hiện nay phản ánh chiến lược dài hạn của các tổ chức tín dụng trong việc thu hút vốn và công nghệ từ đối tác nước ngoài, đồng thời tăng cường vai trò của nhà đầu tư nội địa. Điều này không chỉ giúp các ngân hàng đa dạng hóa cơ cấu vốn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản trị quốc tế.

Trong bối cảnh Luật Các tổ chức tín dụng 2024 siết chặt quy định về tỷ lệ sở hữu tại ngân hàng, các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao biến động cổ đông tại các tổ chức tín dụng. Những ngân hàng có dư địa room ngoại lớn và đang tìm kiếm đối tác chiến lược như VIB, HDBank, Techcombank sẽ là những cơ hội đầu tư đáng chú ý trong thời gian tới.

Mặt khác, sự rút lui của một số quỹ đầu tư lớn như Commonwealth Bank hay IFC cũng đặt ra thách thức cho các ngân hàng Việt trong việc tìm kiếm đối tác chiến lược mới có thể đem lại giá trị gia tăng về vốn, công nghệ và quản trị.

Trong trung và dài hạn, việc cân bằng giữa cổ đông trong nước và nước ngoài sẽ là bài toán quan trọng giúp các ngân hàng Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng.