Việt Nam chờ bước ngoặt nâng hạng thị trường chứng khoán, hút 6 tỷ USD vốn ngoại

Khả năng cao được nâng hạng

Trong tháng 9/2025, FTSE Russell tiến hành rà soát quan trọng để đánh giá khả năng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi. Đây là cột mốc được giới đầu tư đặc biệt chú ý, bởi việc nâng hạng sẽ không chỉ tạo hiệu ứng tâm lý tích cực mà còn thu hút dòng vốn ngoại, kết hợp với chính sách tiền tệ ổn định để tăng sức bật cho thị trường.

Một trong những cải cách nổi bật là việc vận hành hệ thống giao dịch KRX. Hệ thống này đã ghi nhận hàng chục nghìn giao dịch không ký quỹ trước (non-prefunding) với giá trị hàng chục nghìn tỷ đồng. Đây là bước tiến giúp Việt Nam đáp ứng tiêu chí của FTSE, đồng thời chứng minh sự tương thích với chuẩn mực quốc tế trong thanh toán và quản lý rủi ro tiền tệ.

Bên cạnh đó, việc cơ quan quản lý triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cũng được xem là nền tảng quan trọng. Cơ chế này không chỉ bảo đảm an toàn giao dịch, mà còn nâng cao niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài trong bối cảnh tiền tệ toàn cầu biến động.

Hiệu ứng từ chính sách và tiền tệ

Theo đánh giá, hiệu ứng nâng hạng thường diễn ra mạnh mẽ trước khi công bố chính thức và kéo dài đến giai đoạn thị trường thực sự được áp dụng vào rổ chỉ số. Ở Việt Nam, yếu tố này càng được củng cố nhờ sự điều hành tiền tệ ổn định, hỗ trợ thanh khoản và củng cố niềm tin của giới đầu tư.

Thống kê cho thấy, thanh khoản thường gia tăng 1–2 tháng trước thông báo nâng hạng của FTSE. Đây là thời điểm các dòng vốn tìm cơ hội ngắn hạn, phần nhiều mang tính đầu cơ. Tuy nhiên, khi nâng hạng chính thức diễn ra, dòng vốn trở nên bền vững hơn, đặc biệt nếu đi cùng chính sách tiền tệ linh hoạt để giảm biến động.

Trong kịch bản Việt Nam được nâng hạng, ước tính thị trường có thể thu hút từ 5–6 tỷ USD dòng vốn ngoại. Con số này chịu tác động trực tiếp từ môi trường tiền tệ quốc tế, bao gồm lãi suất Mỹ, biến động tỷ giá và chính sách tiền tệ trong nước. Do đó, sự phối hợp giữa cải cách thị trường và chính sách vĩ mô là yếu tố quyết định.

Nhóm cổ phiếu hưởng lợi

Trong trường hợp nâng hạng thành công, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ free-float tốt sẽ được ưu tiên. Các mã thuộc VN30, ngân hàng, chứng khoán và tiêu dùng sẽ nằm trong tầm ngắm của các quỹ ETF và quỹ chủ động. Đây cũng là nhóm nhạy cảm với biến động tiền tệ, do đó chính sách ổn định tỷ giá và lãi suất đóng vai trò quan trọng.

Bên cạnh dòng vốn thụ động, các quỹ chủ động nước ngoài sẽ linh hoạt phân bổ dựa trên triển vọng doanh nghiệp và sự ổn định của tiền tệ. Khi chính sách tiền tệ trong nước duy trì sự cân bằng, chi phí vốn giảm, thị trường chứng khoán sẽ trở thành kênh hấp dẫn hơn so với nhiều thị trường mới nổi khác.

Ngoài ra, việc nhiều quỹ ETF quay trở lại mua ròng trong nửa cuối năm 2025 cho thấy tín hiệu tích cực. Đây là minh chứng rằng sự ổn định của chính sách tiền tệ và cải cách thị trường đang dần tạo hiệu ứng lan tỏa, giúp thu hút dòng vốn lâu dài.

Triển vọng và thách thức

Nếu kịch bản tích cực xảy ra, từ tháng 3/2026 Việt Nam sẽ chính thức được thêm vào rổ chỉ số FTSE mới nổi. Đây là giai đoạn quan trọng để các quỹ cơ cấu danh mục, đồng thời kiểm nghiệm sức chịu đựng của thị trường trước áp lực dòng vốn và biến động tiền tệ quốc tế.

Trong trường hợp chưa được nâng hạng, thị trường có thể trải qua nhịp điều chỉnh do tâm lý thất vọng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nâng hạng chỉ là vấn đề thời gian. Khi chính sách tiền tệ được duy trì ổn định, Việt Nam vẫn giữ được sức hút, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu tìm kiếm điểm đến an toàn và hiệu quả.

Thực tế, thị trường chứng khoán không chỉ phụ thuộc vào một yếu tố nâng hạng. Yếu tố cốt lõi vẫn là nền tảng vĩ mô, bao gồm sự ổn định chính trị, tăng trưởng kinh tế và chính sách tiền tệ hiệu quả. Nhờ đó, dù sớm hay muộn, Việt Nam vẫn có triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư quốc tế.