TP.HCM triển khai kế hoạch hạn chế xe phát thải cao từ 2025

TP.HCM sẽ bắt đầu hạn chế các phương tiện phát thải cao từ năm 2025 tại các khu vực quy hoạch phát thải thấp, nhằm thực hiện Chương trình Giảm ô nhiễm môi trường 2020-2030, hướng tới một đô thị xanh và bền vững với các giải pháp như tín chỉ xe điện và ưu đãi hạ tầng.

Kế hoạch kiểm soát phương tiện phát thải

TP.HCM đang chuẩn bị các biện pháp để giảm thiểu ô nhiễm từ phương tiện giao thông, với trọng tâm là hạn chế xe có mức phát thải cao tại các khu vực quy hoạch phát thải thấp từ năm 2025. Đây là một phần trong Chương trình Giảm ô nhiễm môi trường giai đoạn 2020-2030, tập trung cải thiện chất lượng không khí và nước tại đô thị lớn nhất Việt Nam.

Sở Xây dựng TP.HCM được giao nhiệm vụ phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường để xây dựng lộ trình cụ thể, đồng thời giám sát chặt chẽ các hoạt động xây dựng và vận tải vật liệu nhằm giảm bụi phát sinh, đặc biệt tại các khu đô thị và tuyến đường vành đai. Các biện pháp này sẽ được cập nhật hàng năm để đảm bảo hiệu quả.

Phát triển hạ tầng giao thông xanh

Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, TP.HCM sẽ ưu tiên phân bổ nguồn lực đất đai và cơ chế ưu đãi cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông thân thiện môi trường. Các dự án sản xuất phương tiện xanh, tái chế chất thải theo mô hình kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải sẽ được khuyến khích.

Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM sẽ triển khai hệ thống quan trắc không khí tự động tại các đô thị đặc biệt và loại I, cung cấp thông tin công khai về chất lượng không khí. Trong trường hợp ô nhiễm nghiêm trọng, TP.HCM sẽ áp dụng các biện pháp ứng phó khẩn cấp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cơ chế tín chỉ xe điện

Theo PGS-TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, cơ chế tín chỉ xe điện là giải pháp quan trọng để TP.HCM thúc đẩy giao thông xanh. Mô hình này, đã thành công tại Trung Quốc, Mỹ và EU, yêu cầu các nhà sản xuất ô tô đạt chỉ tiêu về mức tiêu thụ nhiên liệu và sản lượng xe năng lượng mới.

Doanh nghiệp vượt chỉ tiêu có thể bán tín chỉ cho các hãng chưa đạt, khuyến khích cải tiến công nghệ và tăng sản xuất xe điện. Tại Trung Quốc, từ 2009 đến 2023, chính phủ chi 230,9 tỷ USD hỗ trợ xe điện, với trợ cấp lên tới 25.000 CNY cho xe BEV có phạm vi di chuyển trên 400 km. TP.HCM có thể áp dụng mô hình tương tự để hỗ trợ hạ tầng sạc và khuyến khích tiêu dùng xe điện.

Kinh nghiệm quốc tế về giao thông xanh

Ở Mỹ, bang California áp dụng tiêu chuẩn CAFE và chương trình Xe Không Phát Thải (ZEV), trao tín chỉ cho xe điện để bù trừ cho xe phát thải cao. Liên minh châu Âu cũng sử dụng quy định nghiêm ngặt về CO₂, phân bổ tín chỉ dựa trên trọng lượng xe và phạm vi hoạt động.

Tại Việt Nam, TP.HCM cần xây dựng hệ thống tín chỉ kép, với mục tiêu giới hạn tiêu thụ nhiên liệu và tăng tỷ lệ xe điện. Cơ sở dữ liệu quốc gia về tín chỉ, cùng với chuyển đổi số trong quản lý, sẽ đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn gian lận. Chính sách ưu đãi đầu tư vào pin, linh kiện và sản xuất xe điện cũng cần được triển khai đồng bộ.

Triển vọng và khuyến nghị

Kế hoạch của TP.HCM sẽ cải thiện đáng kể chất lượng không khí nếu được thực hiện hiệu quả. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ vốn vay ưu đãi và miễn thuế nhập khẩu công nghệ để phát triển xe điện. Người dân nên chuyển sang phương tiện thân thiện môi trường để góp phần giảm ô nhiễm.

TP.HCM cần đầu tư mạnh vào hạ tầng sạc và xây dựng cơ chế xử phạt rõ ràng để đảm bảo tuân thủ quy định. Sự phối hợp giữa các sở ngành sẽ là yếu tố then chốt để đạt mục tiêu của Chương trình Giảm ô nhiễm môi trường.

TP.HCM đang tiên phong trong việc hạn chế xe phát thải cao từ năm 2025, với các giải pháp như tín chỉ xe điện, quan trắc không khí và ưu đãi hạ tầng xanh. Những nỗ lực này không chỉ cải thiện môi trường mà còn đặt nền móng cho một đô thị bền vững, phù hợp với xu hướng toàn cầu trong bối cảnh biến đổi khí hậu.