Muốn đón được các “đại bàng” bán dẫn, Việt Nam phải đảm bảo được hai yếu tố

Ngành công nghiệp bán dẫn đang được coi là trụ cột của nền kinh tế số. Tính đến cuối năm 2024, Việt Nam đã thu hút được 174 dự án FDI có quy mô lớn trong lĩnh vực bán dẫn. Điều này đã tạo nên bức tranh chuyển dịch sản xuất toàn cầu, khi các tập đoàn lớn như NVIDIA, Intel, Samsung, Qualcomm… không ngần ngại đặt niềm tin vào thị trường Việt Nam, cho thấy tiềm năng rất lớn của các nhà đầu tư vào lĩnh vực này.

Tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam 2025, ông Trần Tấn Sỹ, Phó tổng giám đốc Tập đoàn KN Holdings cho biết, thời gian qua, KN Holdings đã làm việc rất gần gũi với nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán dẫn, đặc biệt là nhà đầu tư đến từ Đài Loan (Trung Quốc) và Mỹ.

Trong tháng 9 vừa qua, Tập đoàn đã đưa một đoàn gồm 12 chuyên gia bán dẫn Đài Loan (Trung Quốc) đến làm việc với lãnh đạo tỉnh Đồng Nai. Hiện tại, khu vực Đồng Nai có hạ tầng rất tốt khi sân bay Long Thành đang được hoàn thiện và sẽ vận hành thương mại vào đầu năm tới, hệ thống cao tốc kết nối cũng đang phát triển mạnh.

“Như vậy, về mặt hạ tầng, với sự đầu tư lớn của Nhà nước, chúng ta cơ bản đáp ứng được nhu cầu. Tuy nhiên, nguồn điện và nguồn nhân lực vẫn là hai yếu tố các nhà đầu tư quan tâm nhất”, ông Sỹ khẳng định.

Về nguồn điện, hiện nay các nhà đầu tư công nghệ cao không chỉ yêu cầu đủ điện, mà còn yêu cầu năng lượng sạch để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Ông Sỹ đánh giá tích cực khi nguồn năng lượng tái tạo của Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn nhất Đông Nam Á, cả về điện mặt trời và điện gió.

Hiện tại, KN Holdings đang vận hành 200 MW điện mặt trời tại Khánh Hòa, đồng thời mới ký kết với Samsung để xây dựng 800 MW điện mặt trời nổi tại Tây Nguyên. Xa hơn nữa, Chính phủ cũng đang có chủ trương phát triển điện hạt nhân tại Ninh Thuận.

Về nguồn nhân lực, đây là yếu tố Việt Nam có thể hoàn toàn tự tin. Theo đánh giá của Liên Hợp Quốc, cứ mỗi 3 năm, tổ chức này sẽ công bố chỉ số năng lực học tập trong lĩnh vực STEM của học sinh trung học.

Trong báo cáo năm 2022, Việt Nam xếp hạng từ 31 đến 34 (tùy theo môn toán, khoa học và đọc hiểu), ngang bằng Mỹ và Đức, thậm chí vượt qua nhiều quốc gia khác. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, chứng minh người Việt có tiềm năng và khả năng học hỏi tốt, đủ để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Tuy nhiên, hệ thống giáo dục đào tạo Việt Nam vẫn còn hạn chế. Các trường đại học hiện nay dù đã có nền tảng tốt, nhưng để đạt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn theo chiến lược quốc gia thì vẫn là thách thức lớn.

Từ đó, ông Sỹ đưa ra giải pháp hợp tác quốc tế trong đào tạo. Cụ thể, KN Holdings đã ký kết biên bản ghi nhớ với Đại học Quốc Lập Liên Hợp và Đại học Văn Lâm của Đài Loan (Trung Quốc), là hai trường chuyên đào tạo kỹ sư bán dẫn cho các tập đoàn lớn như TSMC, UMC, và ASC. Vì vậy, trong giai đoạn này, Việt Nam hoàn toàn có thể kết hợp với các trường quốc tế để đảm bảo đủ nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn.

“Dù hiện nay vẫn còn khó khăn về nguồn điện sạch và nhân lực chuyên môn, nhưng chúng ta có thể tự tin bài toán này đã có lời giải, và tin tưởng rằng Việt Nam đủ tiềm năng để đón chào các nhà đầu tư lớn trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, đặc biệt là ngành bán dẫn”, ông Sỹ khẳng định.

Tại diễn đàn, ông Trường Bùi, Tổng giám đốc Roland Berger Việt Nam & Phó tổng giám đốc hợp danh – Khu vực Đông Nam Á nhấn mạnh, nguồn nhân lực là yếu tố then chốt trong chiến lược thu hút đầu tư hiện nay. Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế lao động giá rẻ, mà cần tập trung phát triển lực lượng lao động chất lượng cao, có khả năng đáp ứng yêu cầu vận hành của các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Theo ông Trường Bùi, các nhà đầu tư khi đến Việt Nam không chỉ quan tâm đến ưu đãi thuế hay chi phí thuê đất, mà điều họ đặt lên hàng đầu là câu hỏi: “Liệu Việt Nam có đủ nguồn nhân lực chất lượng để đáp ứng nhu cầu phát triển của họ hay không?”.

Ông Nguyễn Công Ái, Phó tổng giám đốc KPMG Việt Nam thông tin thêm, một tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ đã chia sẻ về kế hoạch đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu tại Việt Nam. Doanh nghiệp này đã thành lập đội ngũ R&D và đang tiến tới xây dựng công ty nghiên cứu, phát triển chính thức tại thị trường Việt Nam.

Đặc biệt, đơn vị này đánh giá chất lượng kỹ sư Việt Nam hiện tương đương kỹ sư Trung Quốc và vượt trội hơn kỹ sư Ấn Độ. Ông Ái cho biết, ngay cả với cùng một mức chi phí, kỹ sư Việt Nam còn được đánh giá mang lại hiệu quả cao hơn so với kỹ sư Mỹ. Điều này cho thấy năng lực kỹ thuật của lao động Việt Nam đang được nhìn nhận tích cực hơn trong mắt các tập đoàn công nghệ toàn cầu.