CASA sụt giảm, ngân hàng có thêm ‘vũ khí’ huy động vốn giá rẻ mới

CASA của các ngân hàng phân hóa

Báo cáo tài chính quý III/2025 cho thấy bức tranh phân hóa rõ nét trong cuộc đua tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của các ngân hàng.

Cụ thể, nhóm ngân hàng TMCP quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank vẫn tiếp tục thống trị tuyệt đối, dẫn đầu toàn ngành về quy mô CASA. Vietcombank duy trì vị thế số một với dư nợ CASA đạt 537.059 tỷ đồng, bỏ xa phần còn lại. VietinBank theo sát với 432.549 tỷ đồng, trong khi BIDV ghi nhận 415.130 tỷ đồng.

Ở khối ngân hàng tư nhân, MB giữ vị trí quán quân với tổng tiền gửi không kỳ hạn 9 tháng đạt 283.169 tỷ đồng. Techcombank giữ vị trí thứ hai với 220.673 tỷ đồng, tiếp đến là ACB (127.640 tỷ đồng) và Sacombank (99.057 tỷ đồng).

Trong khi đó, “đường đua” CASA của các ngân hàng quy mô nhỏ lại trầm lắng hơn. Trong quý III/2025, có 5 ngân hàng ghi nhận CASA dưới 10.000 tỷ đồng, gồm PGBank (5.987 tỷ đồng), SaigonBank (1.865 tỷ đồng), BVBank (4.661 tỷ đồng), VietABank (6.302 tỷ đồng) và KienLongBank (4.252 tỷ đồng).

Nhìn chung, trong 9 tháng năm 20225, nhiều ngân hàng ghi nhận tỷ lệ CASA sụt giảm. Tính đến cuối quý III, 18/29 ngân hàng giảm tỷ lệ CASA so với đầu năm, tăng mạnh so với con số 14 ngân hàng vào cuối quý II trước đó.

SeABank là ngân hàng giảm mạnh nhất, mất 3,6 điểm %. Nhiều nhà băng khác cũng chịu áp lực tương tự như ABBank (giảm 3,4 điểm %), TPBank (giảm 3,2 điểm %), LPBank (giảm 2,9 điểm %), Sacombank (giảm 2,5 điểm %),…Đáng chú ý, có tới 11 ngân hàng có tỷ lệ CASA dưới 10%, trong đó, ba vị trí “chốt sổ” lần lượt là Bac A Bank (2,82%), VietBank (4,34%) và BaoViet Bank (4,95%).

Trong chia sẻ mới đây, bà Lê Hoàng Khánh An, Giám đốc khối Tài chính, VPBank cho biết, quy mô CASA chững lại khi các sản phẩm công cụ đầu tư khác trên thị trường (đơn cử như thị trường chứng khoán) trở nên hấp dẫn, thu hút dòng tiền ra khỏi hệ thống ngân hàng.

“Các sản phẩm công cụ đầu tư khác trên thị trường trở nên rất hấp dẫn trong thời gian vừa qua, đặc biệt là thị trường chứng khoán. Dù sự kiện nâng hạng diễn ra gần đây, nhưng trước đó các hoạt động đầu tư vào chứng khoán đã hấp dẫn. Điều này đã tạo ra cạnh tranh với các dòng tiền gửi của khách hàng, khiến dòng tiền chảy ra khỏi hệ thống ngân hàng, từ đó, làm giảm quy mô CASA, cũng như sản phẩm Tiền gửi có kỳ hạn”, bà An cho hay.

Thời gian qua, các ngân hàng liên tục chạy đua xây dựng chiến lược gia tăng CASA nhằm thu hút nguồn vốn giá rẻ trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu sức ép. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ Techcombank cho biết, CASA luôn là “kim chỉ nam” trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, bởi ai sở hữu được nguồn vốn rẻ sẽ nắm nhiều lợi thế cạnh tranh và dư địa tăng trưởng lợi nhuận.

Theo ông Tuấn, tăng trưởng CASA không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà là sự kết hợp của chiến lược dài hạn, năng lực thực thi, công nghệ, đội ngũ con người và sự kiên định trong vận hành.

Để tăng trưởng CASA, Techcombank đã phát triển nhiều sản phẩm mang tính tiên phong, như tính năng Sinh lời Tự động. Song song với đó, ngân hàng liên tục tối ưu tính thuận tiện trên nền tảng số, đồng thời mở rộng tệp khách hàng qua việc tập trung vào nhóm tiểu thương, hộ kinh doanh bằng các giải pháp tài chính chuyên biệt.

Ở một hướng tiếp cận khác, VPBank cũng triển khai loạt chương trình để đẩy mạnh CASA, bên cạnh các sản phẩm như Super Sinh Lời hay Chứng chỉ tiền gửi Super Thịnh Vượng. Đáng chú ý, VPBank tích cực tài trợ các lễ hội và chương trình âm nhạc quy mô lớn, qua đó tạo sự gắn kết với giới trẻ – nhóm khách hàng có xu hướng sử dụng tài khoản thanh toán cao, từ đó thúc đẩy dòng tiền gửi không kỳ hạn “chảy” về ngân hàng.

Thêm “vũ khí” cho các ngân hàng để tăng CASA

Theo giới phân tích, CASA sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát chi phí vốn huy động của các ngân hàng trong những năm tới. Khi lãi suất có xu hướng biến động khó lường và cạnh tranh huy động ngày càng gay gắt, việc duy trì tỷ lệ CASA cao sẽ giúp các nhà băng giảm áp lực chi phí vốn, qua đó cải thiện biên lãi ròng (NIM) và tạo lợi thế trong tăng trưởng tín dụng.

Mặc dù cuộc đua CASA ngày càng trở nên thách thức, giới phân tích vẫn kỳ vọng các ngân hàng sẽ sớm sở hữu thêm những “vũ khí mới” để cải thiện nguồn vốn giá rẻ.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng phòng Nghiên cứu ngành Dịch vụ Tài chính của HSC, những thay đổi trên thị trường vàng sẽ là cơ hội để các ngân hàng tăng trưởng CASA.

“Cụ thể, Nghị định 232 với yêu cầu toàn bộ giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên phải thực hiện qua hệ thống ngân hàng sẽ giúp tăng cái lượng tiền lưu thông qua hệ thống ngân hàng, từ đó, giúp tăng CASA của các ngân hàng”, ông cho hay.

Trước đó, các chuyên gia của VDSC cũng nhận định những cải cách toàn diện với thị trường vàng, trong đó có Nghị định 232 sẽ tác động đáng kể lên CASA của các ngân hàng.

Với giá trị giao dịch vàng miếng năm 2024 trên thị trường chính thức ước đạt 4 tỷ USD theo số liệu khối lượng của Hội đồng vàng thế giới, VDSC cho rằng, quy định các giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu trở lên phải chuyển khoản có thể giúp bổ sung tiền gửi CASA với giá trị ước tính hàng tỷ USD cho hệ thống ngân hàng từ các giao dịch vàng, chưa kể doanh thu phí giao dịch liên quan.

Theo VDSC, các ngân hàng dẫn đầu về thị phần tiền gửi như nhóm ngân hàng quốc doanh (chiếm 54% thị phần năm 2024) và 4 ngân hàng (MB, VPBank, Techcombank, ACB chiếm 22% thị phần năm 2024) sẽ được hưởng lợi từ việc gia tăng nguồn tiền CASA này.

Một điểm đáng chú ý khác Chính phủ đang nỗ lực thúc đẩy thành lập sàn giao dịch vàng trong thời gian tới. VDSC cho biết nhiều khả năng sàn vàng trong nước sẽ hoạt động theo mô hình tập trung dưới sự quản lý của cơ quan Nhà nước trong khi các ngân hàng thương mại đóng vai trò trung gian giao dịch, nhà cung cấp dịch vụ tài chính liên quan đến vàng.

“Việc thành lập sàn vàng sẽ giúp huy động được lượng vàng lớn trong dân vào lưu thông trong hệ thống ngân hàng, thay vì giao dịch phi tập trung qua các công ty kinh doanh vàng như hiện nay. Điều này cho phép các ngân hàng mở rộng cho vay sản xuất và đầu tư, đồng thời, giúp gia tăng CASA và phí dịch vụ liên quan đến giao dịch vàng”, chuyên gia VDSC nhấn mạnh.

Thực tế, các ngân hàng hiện cũng đang chủ động xem hoạt động kinh doanh vàng là mảng kinh doanh chiến lược mới. Trong cuộc gặp gỡ nhà đầu tư mới đây, đại diện ACB cho hay, hiện ngân hàng đã khôi phục toàn bộ năng lực sản xuất, đồng thời chuẩn bị triển khai các phương thức giao dịch vàng trực tuyến trên nền tảng online, giúp khách hàng mua bán thuận tiện, nhanh chóng và đảm bảo uy tín cũng như chất lượng vàng.

Trong khi đó, VietinBank xác định, một số mảng kinh doanh mới, trong đó có vàng, sẽ trở thành trọng tâm trong năm 2026. Đại diện ngân hàng cho biết, VietinBank đang hoàn thiện các thủ tục xin cấp phép sản xuất vàng miếng và sẵn sàng tham gia với vai trò thành viên của Sàn vàng quốc gia khi mô hình này được vận hành.