SMFG đầu tư 1,5 tỉ USD vào VPBank, hành trình 18 năm đầu tư tại Việt Nam

SMFG khẳng định vị thế với khoản đầu tư kỉ lục vào VPBank

Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG) đã hoàn tất thương vụ đầu tư 1,5 tỉ USD vào VPBank vào tháng 10/2023, đánh dấu khoản đầu tư lớn nhất từng được ghi nhận trong lĩnh vực ngân hàng Việt Nam. Thông qua ngân hàng thành viên SMBC (Sumitomo Mitsui Banking Corporation), tập đoàn này sở hữu 15% cổ phần VPBank, nâng vốn điều lệ của ngân hàng này lên khoảng 5,7 tỉ USD.

Với tổng tài sản 281,3 ngàn tỉ yên (tương đương 2.000 tỉ USD) tính đến cuối năm tài khóa 2023, SMFG là tổ chức tài chính lớn thứ hai Nhật Bản và nằm trong top 15 ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất thế giới. Lợi nhuận ròng của tập đoàn đạt 1,18 ngàn tỉ yên (khoảng 8,7 tỉ USD), thể hiện năng lực tài chính mạnh mẽ.

SMBC được thành lập năm 2001 sau khi sáp nhập hai ngân hàng lớn: Sakura Bank và Sumitomo Bank, với lịch sử từ thế kỷ XIX. Năm 2024, SMBC tiếp tục công bố lợi nhuận quý III đạt 410,8 tỉ yen (2,65 tỉ USD), tăng 54% so với cùng kỳ nhờ tăng trưởng thu nhập lãi và điều chỉnh danh mục đầu tư.

Thay vì chạy theo xu hướng mở chi nhánh truyền thống, SMFG xây dựng chiến lược “multi-franchise” – đầu tư trực tiếp vào các tổ chức tài chính bản địa tại các nền kinh tế tăng trưởng nhanh. Chiến lược này giúp tập đoàn tiếp cận thị trường nhanh hơn và thấu hiểu sâu sắc hệ sinh thái tài chính nội địa.

Hành trình 18 năm đầu tư với nhiều thương vụ đáng chú ý tại Việt Nam

SMBC bắt đầu hiện diện tại Việt Nam từ năm 2007 với khoản đầu tư 225 triệu USD để sở hữu 15% cổ phần Eximbank. Trong giai đoạn đầu, SMBC hỗ trợ mạnh mẽ Eximbank phát triển bán lẻ, đào tạo nhân sự và quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, do xung đột nội bộ kéo dài tại Eximbank, chiến lược hợp tác gặp nhiều trở ngại. Đến năm 2023, SMBC thoái vốn hoàn toàn, thu về khoảng 6.000 tỉ đồng.

Bên cạnh VPBank, SMBC còn sở hữu 49% cổ phần công ty tài chính FE Credit – công ty con của VPBank chuyên về tín dụng tiêu dùng. Mặc dù thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam gặp khó khăn trong giai đoạn 2023-2024 với tỉ lệ nợ xấu tăng và nhu cầu vay tiêu dùng sụt giảm, SMFG vẫn cam kết đồng hành dài hạn.

Trong lĩnh vực chứng khoán, SMBC Nikko Securities đã đầu tư vào Công ty Chứng khoán Dầu khí (PSI) từ năm 2011 với 14,9% cổ phần trị giá 133,7 tỉ đồng. Sau hơn 12 năm không nhận cổ tức và cổ phiếu giảm giá mạnh, SMBC quyết định thoái vốn tháng 10/2023, thu về 88 tỉ đồng – lỗ 34%.

Năm 2019, SMBC thông qua Sumitomo Life nâng tỉ lệ sở hữu tại Tập đoàn Bảo Việt lên 22,09% sau khi chi thêm 173 triệu USD mua hơn 41 triệu cổ phiếu BVH. Thị giá cổ phiếu BVH sụt giảm khiến giá trị khoản đầu tư hiện tại chỉ còn khoảng 1.740 tỉ đồng, thấp hơn đáng kể so với giá mua ban đầu.

SMBC cũng mở rộng sang bất động sản và hạ tầng. Năm 2019, tập đoàn hợp tác BRG phát triển dự án Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội với vốn đầu tư gần 4,2 tỉ USD. Cùng năm, SMBC ký kết với tỉnh Hưng Yên mở rộng khu công nghiệp Thăng Long II với 3.000 tỉ đồng đầu tư bổ sung, và tham gia dự án BOT Nhiệt điện Vân Phong 1 trị giá 2,58 tỉ USD.

Định hướng tài chính bền vững mở ra cơ hội mới cho thị trường Việt Nam

SMFG là một trong những tập đoàn tài chính tiên phong cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030. Tập đoàn đã ngừng tài trợ các dự án điện than mới và đẩy mạnh tài chính bền vững, coi đây là trục tăng trưởng dài hạn tại châu Á.

Thông qua SMBC, tập đoàn hỗ trợ VPBank tái cấu trúc quản trị, kiểm soát rủi ro và xây dựng sản phẩm tài chính mới theo chuẩn quốc tế. SMFG kỳ vọng VPBank trở thành cánh tay nối dài triển khai các sản phẩm tín dụng xanh, tài trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, và ngân hàng số.

Mô hình vận hành kép của SMBC – vừa cổ phần hóa chiến lược thông qua VPBank, vừa duy trì hai chi nhánh trực tiếp tại TP.HCM và Hà Nội – cho phép kiểm soát đa tầng hệ sinh thái tài chính. Các chi nhánh chuyên phục vụ tập đoàn lớn, nhà đầu tư Nhật Bản và doanh nghiệp FDI với sản phẩm tài trợ chuỗi cung ứng, tài chính thương mại và tài trợ hạ tầng.

Châu Á là khu vực có nhu cầu đầu tư lớn cho hạ tầng, năng lượng tái tạo và logistics. Theo đánh giá của Tài Chính 247, xu hướng tài chính xanh sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các ngân hàng có năng lực và đối tác chiến lược mạnh. VPBank với sự hỗ trợ từ SMFG có thể tận dụng xu hướng này để mở rộng thị phần trong phân khúc doanh nghiệp và tín dụng xanh.

Việt Nam được SMFG coi là điểm đến trọng yếu không chỉ vì quy mô thị trường mở rộng, mà còn nhờ độ “mở” cao của ngành ngân hàng và tài chính tiêu dùng. Với mạng lưới hiện diện tại 39 quốc gia và khu vực, SMFG có thể hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế thông qua hệ thống ngân hàng của mình.

Sau 18 năm với nhiều thương vụ có kết quả khác nhau, SMFG đã tìm được định hướng rõ ràng tại Việt Nam thông qua khoản đầu tư kỉ lục vào VPBank. Chiến lược “multi-franchise” và cam kết tài chính bền vững của tập đoàn mở ra cơ hội lớn cho sự phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi xanh và số hóa. Sự hiện diện mạnh mẽ của SMFG không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn chuyển giao kinh nghiệm quản trị và công nghệ tiên tiến cho thị trường tài chính nội địa.