TP.HCM mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập Bình Dương, Vũng Tàu

Tái định hình không gian kinh tế vùng

Việc sáp nhập TP.HCM với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đánh dấu bước ngoặt chiến lược, tạo nền tảng cho một không gian phát triển liên vùng tích hợp. Thay vì hoạt động riêng lẻ, ba khu vực này sẽ hợp lực hình thành một đại đô thị biển đa trung tâm, kết nối công nghiệp, logistics, tài chính và du lịch. Sự kiện này được thảo luận sôi nổi tại tọa đàm “Cải cách hành chính – Kiến tạo không gian phát triển” ngày 9/7, do Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) và Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA) tổ chức.

Theo các chuyên gia, sáp nhập không chỉ là thay đổi ranh giới hành chính mà là cơ hội tái cấu trúc nền kinh tế vùng. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), nhấn mạnh rằng việc tổ chức lại nguồn lực một cách hợp lý sẽ tạo hiệu suất vượt trội. 

Hiện nay, hệ thống cảng biển tại khu vực Đông Nam Bộ đang phân tán, với các cảng lớn như Cát Lái, Hiệp Phước (TP.HCM), Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu) và cảng riêng của Long An. Sau sáp nhập, một quy hoạch tổng thể cấp vùng sẽ giúp kết nối các cụm cảng, giảm thiểu trùng lặp và nâng cao năng lực thông quan hàng hóa.

TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch Ngo Viet Architects & Planners, mô tả đây là “cục diện phát triển hoàn toàn mới”. Trong đó Bình Dương là trung tâm công nghiệp – sản xuất, Bà Rịa – Vũng Tàu là đầu mối cảng biển – du lịch và TP.HCM là trung tâm tài chính – công nghệ – giáo dục. Mô hình này đòi hỏi tư duy quy hoạch tích hợp, vượt qua giới hạn cục bộ để tạo hệ sinh thái vùng liên ngành, liên cấp. Đặc biệt, TP.HCM cần đóng vai trò “đầu tàu” trong việc phát triển hạ tầng giao thông, đô thị thông minh và logistics liên vùng.

Một điểm nhấn quan trọng là tận dụng lợi thế biển để phát triển chuỗi đô thị sinh thái từ Cần Giờ qua Vũng Tàu, Hồ Tràm đến Phan Thiết. Khu vực này không chỉ có cảnh quan độc đáo mà còn sở hữu khí hậu thuận lợi và văn hóa bản địa phong phú, tạo nền tảng cho du lịch và bất động sản cao cấp. 

Hệ thống metro kết nối TP.HCM với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và sân bay Long Thành sẽ là động lực để phát triển các đô thị TOD (Transit Oriented Development – phát triển đô thị dựa vào giao thông công cộng), thu hút đầu tư và tăng mật độ phát triển bền vững.

Không gian kinh tế mới nâng tầm logistics và công nghiệp sản xuất

Sáp nhập mang lại cơ hội tái cấu trúc cho nhiều ngành nghề, đặc biệt là logistics, bất động sản, công nghiệp và vật liệu xây dựng. Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch HAWA, nhận định rằng sự kết hợp giữa TP.HCM (trung tâm thương mại – công nghệ), Bình Dương (thủ phủ ngành gỗ với kim ngạch xuất khẩu gần 5 tỷ USD) và Bà Rịa – Vũng Tàu (cảng biển chiến lược) tạo ra một “chuỗi dây chuyền khép kín”. 

Ngành gỗ và nội thất sẽ hưởng lợi lớn khi các trung tâm sản xuất, phân phối và logistics được đặt trong cùng một không gian quy hoạch, giúp giảm chi phí vận hành, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tương tự, ông Phạm Hiền Nhân, đại diện Viglacera, cho biết sáp nhập giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm tới 10% chi phí logistics nhờ đặt nhà máy đúng vị trí. Trước đây, chi phí vận chuyển một container gạch từ Bắc vào Nam vượt 14 triệu đồng, nhưng nay, việc tái cấu trúc sẽ mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể. 

Ngành xây dựng và bất động sản cũng kỳ vọng tăng trưởng mạnh mẽ nhờ các dự án hạ tầng trọng điểm như sân bay Long Thành, Vành đai 4 và đường TP.HCM – Long Thành. Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Secoin, nhấn mạnh nhu cầu vật liệu xây dựng sẽ tăng vọt khi các khu đô thị mới và phân khu chức năng được triển khai.

Phân tích sâu hơn, sáp nhập sẽ tái định hình thị trường bất động sản khu vực Đông Nam Bộ. Các khu đô thị TOD quanh các trạm metro và các khu đô thị sinh thái biển sẽ thu hút dòng vốn lớn từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Ngành logistics, với lợi thế cảng biển Cái Mép – Thị Vải, sẽ trở thành trụ cột kinh tế, giảm chi phí vận chuyển hàng hóa và tăng sức cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường toàn cầu. Ngành công nghiệp, đặc biệt là ngành gỗ, sẽ tận dụng vị trí chiến lược của Bình Dương để mở rộng sản xuất và xuất khẩu, trong khi TP.HCM tiếp tục củng cố vai trò trung tâm tài chính và công nghệ.

TP.HCM mở rộng không gian phát triển, hướng tới đại đô thị biển hiện đại

Sáp nhập TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu không chỉ là bước tiến hành chính mà còn là đòn bẩy kinh tế, mở ra giai đoạn phát triển mới cho khu vực Đông Nam Bộ. Theo Tài Chính 247, xu hướng thị trường trong 3-5 năm tới sẽ tập trung vào ba lĩnh vực chính: bất động sản đô thị TOD, logistics liên vùng và công nghiệp công nghệ cao. 

Các dự án hạ tầng như sân bay Long Thành và hệ thống metro sẽ kích thích nhu cầu đầu tư vào bất động sản, đặc biệt là các khu đô thị thông minh và sinh thái. Ngành logistics sẽ hưởng lợi từ quy hoạch cảng biển đồng bộ, giúp giảm chi phí và thời gian thông quan, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu.

Dự báo, ngành gỗ và nội thất sẽ tiếp tục tăng trưởng với kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 5 tỷ USD trong vài năm tới, nhờ chuỗi cung ứng tối ưu hóa sau sáp nhập. Ngành vật liệu xây dựng cũng sẽ bùng nổ, đáp ứng nhu cầu từ các dự án hạ tầng và đô thị mới. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, các doanh nghiệp cần nhanh chóng tái cấu trúc, đầu tư vào công nghệ và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý để tận dụng lợi thế quy hoạch vùng.