Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông minh trong nuôi trồng thủy sản

Sự kiện được xem là diễn đàn quan trọng nhằm chia sẻ các giải pháp công nghệ tiên tiến, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trong bối cảnh nhiều thách thức đang đặt ra đối với sản xuất nông nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo, bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết, thủy sản hiện là một trong những ngành sản xuất chủ lực, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, ngành cũng đang chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh diễn biến phức tạp, chi phí sản xuất gia tăng và những biến động khó lường của thị trường.

Theo bà Bình, Cần Thơ đang từng bước chuyển đổi tư duy từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững làm trọng tâm. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo định hướng của Thành ủy và UBND thành phố, ngành nông nghiệp địa phương xác định thủy sản và rau màu là hai lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển.

Trong chiến lược phát triển mới, Cần Thơ đẩy mạnh sản xuất xanh gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông minh nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Thời gian qua, địa phương đã triển khai nhiều mô hình sản xuất hiệu quả như xây dựng hố thu gom chất thải kết hợp hầm biogas, áp dụng hệ thống giám sát chất lượng nước tự động, ứng dụng công nghệ sinh học trong nuôi trồng nhằm tiết kiệm tài nguyên, giảm sử dụng hóa chất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

 Các giải pháp được tích hợp thành quy trình quản lý khép kín từ đầu vào, nguồn nước đến chăm sóc sức khỏe thủy sản. Xa hơn, ngành thủy sản Cần Thơ hướng tới xây dựng các mô hình nuôi có trách nhiệm, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của những thị trường nhập khẩu lớn trên thế giới.

Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn, thành phố kiên định quan điểm phát triển theo hướng “thích ứng và thuận thiên”. Bên cạnh các đối tượng nuôi chủ lực như tôm thẻ chân trắng và tôm sú, địa phương đang mở rộng phát triển các đối tượng có giá trị kinh tế cao như cua biển, cá biển, đồng thời nghiên cứu nuôi kết hợp một số loài rong biển. Mô hình đa dạng sinh học này không chỉ giúp tận dụng hiệu quả điều kiện tự nhiên mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro dịch bệnh trong sản xuất.

Trong thời gian tới, Cần Thơ sẽ tập trung thúc đẩy hợp tác xoay quanh ba nhóm giải pháp trọng tâm gồm ứng dụng công nghệ số và công nghệ thông minh để thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường kiểm soát dịch bệnh, tối ưu dinh dưỡng trong nuôi trồng; đồng thời nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm thủy sản, hướng tới phát triển các sản phẩm OCOP và xây dựng thương hiệu địa phương.

Tại hội thảo, PGS.TS Lê Quốc Việt, Trường Thủy sản, Đại học Cần Thơ nhận định công nghệ tuần hoàn đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành nuôi trồng thủy sản hiện đại. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm chất lượng môi trường và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, mô hình này mang lại nhiều lợi ích nhờ khả năng thiết lập hệ thống nuôi khép kín, giảm phát thải, hạn chế nguy cơ xâm nhập mầm bệnh và ngăn ngừa lây nhiễm chéo giữa các khu vực nuôi.

Đặc biệt, việc không sử dụng hóa chất và kháng sinh giúp tạo ra nguồn thực phẩm an toàn, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế và định hướng phát triển nông nghiệp phát thải thấp mà Việt Nam đang theo đuổi.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Johan van den Ban, Tổng Giám đốc De Heus Việt Nam và châu Á cho biết đơn vị đang phối hợp với Đại học Cần Thơ triển khai dự án xây dựng mô hình nuôi tôm bền vững tại Cà Mau nhằm giảm áp lực môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo ông Johan van den Ban, để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế, ngành thủy sản Việt Nam cần chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu và châu Á. Việc xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ từ con giống, thức ăn, quy trình nuôi đến chế biến và xuất khẩu sẽ là yếu tố then chốt giúp kết nối năng lực sản xuất trong nước với nhu cầu tiêu dùng toàn cầu.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh, hiện đại và bền vững, VietAgros 2026 không chỉ là nơi giới thiệu các công nghệ mới mà còn đóng vai trò là cầu nối giữa cơ quan quản lý, giới khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất. Qua đó, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng cường chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành nông nghiệp nói chung và lĩnh vực thủy sản nói riêng.

Nguồn tham khảo: Tạp chí Nông Thôn Và Phát Triển