Việt Nam gặp Mỹ cuối tuần: Giải quyết thuế 46%

Mỹ áp thuế cao: Thách thức cho hàng hóa Việt Nam

Sáng 3/4/2025 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo kế hoạch áp thuế mới với nhiều quốc gia, trong đó hàng hóa Việt Nam sang Mỹ đối mặt mức 46%. Chính sách này, dự kiến bắt đầu từ 15/4, nhắm đến các ngành chủ lực như dệt may, da giày, điện tử và nông sản. So với mức hiện hành (7% đến 27% tùy sản phẩm), con số mới cao hơn nhiều, đe dọa gây khó khăn cho kinh tế Việt Nam.

Tại họp báo quý I/2025 của Bộ Tài chính chiều 3/4, ông Trương Bá Tuấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý thuế, phí và lệ phí, nhận định: “Chính sách này sẽ ảnh hưởng xấu đến các ngành phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Doanh nghiệp có thể mất lợi thế cạnh tranh.” Ông chỉ ra rằng các sản phẩm như điện tử hay nông sản sẽ chịu thiệt hại đáng kể nếu thuế tăng đột ngột.

Mỹ giải thích mức thuế dựa trên nhận định Việt Nam áp thuế nhập khẩu trung bình 90% với hàng hóa từ họ. Tuy nhiên, ông Tuấn phản bác: “Thực tế, mức trung bình chỉ khoảng 15% hoặc thấp hơn. Nếu chỉ xét thuế, con số 90% không thuyết phục.” Ông cho rằng Mỹ có thể đang cân nhắc thêm các yếu tố khác, như chênh lệch thương mại, để đưa ra quyết định.

Việt Nam chủ động ứng phó: Giảm thuế, tìm cân bằng

Trước áp lực từ Washington, Việt Nam đã có bước chuẩn bị. Ngày 31/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 73, cắt giảm thuế nhập khẩu với nhiều sản phẩm từ các nước lớn, bao gồm Mỹ. Các mặt hàng như ô tô, nông sản, ethanol và gỗ được điều chỉnh để cải thiện quan hệ thương mại. “Đây là cách chúng ta thích ứng với biến động toàn cầu, hướng tới tăng trưởng kinh tế trên 8%,” ông Tuấn nói.

Việc giảm thuế giúp người dân tiếp cận hàng hóa giá rẻ hơn và gửi tín hiệu tích cực đến Mỹ. Chẳng hạn, ô tô nhập từ Mỹ sẽ rẻ hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch thương mại – vấn đề Mỹ thường xuyên đề cập. Dù vậy, ông Tuấn lưu ý: “Dữ liệu từ Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cho thấy thuế trung bình áp lên hàng Việt Nam chỉ 9,4%. Vậy cơ sở nào để họ chọn mức 46%?” Ông nhấn mạnh cần làm rõ cách tính toán của Mỹ.

Góc nhìn từ Bộ Tài chính cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở thuế mà còn liên quan đến chiến lược bảo hộ của Mỹ. Dưới thời Trump, Washington tập trung giảm thâm hụt thương mại với các nước như Việt Nam, nơi hàng hóa giá trị cao như điện tử ngày càng chiếm ưu thế. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải xử lý khéo léo cả về chính sách và ngoại giao.

Cơ hội tháo gỡ căng thẳng qua chuyến thăm Mỹ

Để giải quyết tình hình, lãnh đạo Việt Nam sẽ gặp phía Mỹ cuối tuần này. Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi chia sẻ: “Chúng ta đã chủ động điều chỉnh thuế nhập khẩu để cải thiện quan hệ thương mại. Cuộc gặp này là dịp để hai bên tìm hướng đi chung.” Ông lưu ý mức thuế 46% hiện chỉ là dự kiến, chưa rõ chi tiết áp dụng.

Cuộc gặp diễn ra khi quan hệ thương mại Việt – Mỹ đang ở giai đoạn nhạy cảm. Việt Nam là nguồn cung lớn cho Mỹ, nhưng cũng đối mặt với các biện pháp bảo hộ ngày càng mạnh. Nếu thuế mới có hiệu lực, giá hàng Việt Nam tại Mỹ sẽ tăng, khiến doanh nghiệp khó cạnh tranh với các nước như Trung Quốc hay Ấn Độ. Tuy nhiên, Mỹ cũng cần cân nhắc lợi ích từ hàng hóa giá rẻ của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Chi bày tỏ: “Với đối thoại thẳng thắn, hai bên có thể đạt giải pháp đôi bên cùng lợi. Việt Nam sẽ đề xuất hướng đi tích cực.” Bộ Tài chính cam kết hỗ trợ Chính phủ bằng các chính sách kịp thời, từ điều chỉnh thuế đến thương lượng song phương, nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Phân tích thêm: Cuộc gặp không chỉ xoay quanh thuế mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định vai trò đối tác đáng tin cậy. Mỹ có thể dùng thuế làm công cụ ép Việt Nam mở cửa thị trường hoặc thay đổi chính sách tiền tệ. Kết quả sẽ ảnh hưởng lớn đến lao động trong các ngành chủ lực và định hướng kinh tế năm 2025.

Kịch bản phía trước: Nếu không đạt thỏa thuận, doanh nghiệp Việt Nam phải tìm thị trường mới như châu Âu hay Nhật Bản, dù chi phí và tiêu chuẩn là thách thức. Ngược lại, một kết quả tích cực sẽ củng cố vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là khi Mỹ vẫn cần hàng hóa giá rẻ từ châu Á.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần chủ động, Việt Nam đang nỗ lực biến khó khăn thành cơ hội. Cuộc gặp cuối tuần này không chỉ là đàm phán thuế mà còn là bước đi chiến lược để bảo vệ lợi ích kinh tế trong bối cảnh toàn cầu đầy thách thức.