Việt Nam ký 4 FTA mới, mở rộng thị trường xuất khẩu

Bộ Công Thương chủ trì đàm phán 17 FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu đa chiều

Theo báo cáo từ Đại hội Đảng bộ Bộ Công Thương lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030), giai đoạn 2020-2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới thương mại quốc tế của Việt Nam. Bộ Công Thương, với vai trò cơ quan đầu mối về hội nhập kinh tế quốc tế, đã chủ trì phối hợp các bộ ngành tích cực tham mưu Chính phủ đàm phán và ký kết 4 hiệp định thương mại tự do (FTA) mới.

Cụ thể, 4 FTA được ký kết gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Israel (VIFTA), Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA), và Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA). Điều này đã nâng tổng số FTA có hiệu lực của Việt Nam lên 17 hiệp định, mở rộng thị trường xuất khẩu tiềm năng lên 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Việc ký kết những FTA mới không chỉ mở rộng thị trường xuất khẩu về chiều rộng mà còn tạo chiều sâu cho hàng hóa Việt Nam. Các hiệp định này giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, Việt Nam cũng hoàn thiện việc ký kết Nghị định thư thứ hai sửa đổi Hiệp định AANZFTA (hiệp định thành lập khu vực thương mại tự do ASEAN – Australia – New Zealand) nhằm nâng cấp các cam kết hiện có.

Hiệp định VIFTA và CEPA tạo đột phá thương mại với Trung Đông

Hiệp định VIFTA đã trở thành “trái ngọt” sau 7 năm và 12 phiên đàm phán giữa Việt Nam và Israel. Được ký kết ngày 25/7/2023 tại Israel, VIFTA đánh dấu Israel là quốc gia đầu tiên tại khu vực Tây Á mà Việt Nam ký FTA, đồng thời Việt Nam cũng là quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á mà Israel thiết lập quan hệ thương mại tự do.

Hiệp định VIFTA gồm 15 chương với các nội dung cơ bản về thương mại hàng hóa, dịch vụ đầu tư, quy tắc xuất xứ, hàng rào kỹ thuật thương mại (TBT), biện pháp vệ sinh kiểm dịch động thực vật (SPS). Đáng chú ý, tỉ lệ tự do hóa thương mại đạt mức cao với Israel cam kết 92,7% số dòng thuế, trong khi Việt Nam cam kết 85,8% số dòng thuế đến cuối lộ trình thực hiện.

Với các cam kết mạnh mẽ này, hai bên kỳ vọng thương mại song phương sẽ tăng trưởng vượt bậc, sớm đạt mức 3 tỉ USD trong thời gian tới. Cơ cấu kinh tế bổ trợ lẫn nhau giữa Việt Nam và Israel tạo lợi thế cạnh tranh cho các mặt hàng xuất khẩu, không tạo ra sự cạnh tranh trực tiếp mà bổ sung cho nhau.

Hiệp định CEPA Việt Nam – UAE, được ký kết ngày 28/10/2024 tại Dubai, tạo nên cột mốc lịch sử khi trở thành FTA đầu tiên của Việt Nam với một quốc gia Ả Rập. Hiệp định có thời gian đàm phán nhanh nhất từ trước đến nay, thể hiện quyết tâm cao của lãnh đạo hai nước trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế.

CEPA gồm 18 chương, 15 phụ lục và 2 thư song phương, với cam kết tự do hóa thương mại mạnh mẽ. UAE cam kết xóa bỏ thuế quan theo lộ trình đối với 99% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, trong khi Việt Nam cam kết 98,5% kim ngạch xuất khẩu của UAE. Hiệp định cũng bao gồm các quy định tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, phù hợp xu hướng chuyển đổi số và phát triển xanh.

Chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu hướng tới tăng trưởng hai con số

Phát biểu tại Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài ngày 22/7/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã đề xuất 6 nhóm giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 6 tháng cuối năm 2025.

Trong chiến lược này, việc khai thác hiệu quả 17 hiệp định thương mại đã có hiệu lực được đặt lên hàng đầu. Bộ Công Thương khuyến nghị tranh thủ tối đa cơ hội từ xu hướng phục hồi các thị trường để đẩy mạnh xuất khẩu, đồng thời xử lý hiệu quả các khó khăn trong quan hệ kinh tế thương mại nhằm ổn định và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đặc biệt, việc tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thông qua nghiên cứu các thị trường mới tại Trung Đông, châu Phi, châu Mỹ Latinh được xác định là hướng đi chiến lược. Bộ Công Thương đặt mục tiêu thúc đẩy đàm phán các FTA mới tại các khu vực, bao gồm FTA với khối Hiệp hội thương mại tự do châu Âu (EFTA), khối Mercosur tại châu Mỹ, các nước Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC), Ấn Độ, Pakistan tại châu Á, và Ai Cập, Liên minh Thuế quan Nam châu Phi (SACU) tại châu Phi.

Theo đánh giá của các chuyên gia tài chính, việc mở rộng mạng lưới FTA không chỉ tạo cơ hội xuất khẩu mà còn hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu đầu vào, hạn chế phụ thuộc vào một thị trường nhập khẩu duy nhất. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có những thay đổi lớn.

Tại Lễ công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện FTA của các địa phương năm 2024 ngày 8/4/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc triển khai và thực thi hiệu quả các FTA không chỉ thực hiện cam kết quốc tế mà còn là động lực thúc đẩy cải cách trong nước, mở rộng thị trường cho hàng hóa dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Tài Chính 247 đánh giá rằng, với 17 FTA hiện tại và kế hoạch mở rộng trong tương lai, Việt Nam đang định vị mình như một trung tâm thương mại quan trọng trong khu vực. Việc ký kết các FTA mới, đặc biệt với các thị trường tiềm năng như Trung Đông và châu Phi, sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể cho hàng hóa Việt Nam trong giai đoạn tới.

Bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng và phức tạp đòi hỏi Việt Nam phải linh hoạt trong việc thúc đẩy đàm phán các FTA mới. Việc triển khai các cam kết kinh tế quốc tế không chỉ tạo cơ hội cho sản xuất công nghiệp và thương mại mà còn tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu, giúp sản phẩm Việt Nam thâm nhập các thị trường đối tác với những ưu đãi thuế quan đáng kể.

Đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp, việc nắm bắt cơ hội từ các FTA mới đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và hiểu biết về thị trường đích. Các doanh nghiệp cần tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan và rào cản thương mại được gỡ bỏ để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Việc ký kết 4 FTA mới trong giai đoạn 2020-2025 đã mở ra cánh cửa rộng lớn cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Với chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và kế hoạch mở rộng mạng lưới FTA trong tương lai, Việt Nam đang tạo dựng nền tảng vững chắc để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Thành công của các FTA mới không chỉ phụ thuộc vào cam kết chính sách mà còn cần sự đồng hành tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp trong việc khai thác hiệu quả các cơ hội thương mại mới này.