Việt Nam ký kết 17 FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu đạt 65 quốc gia

Bộ Công Thương tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế

Trong giai đoạn 2020-2025, Việt Nam đã ký kết 4 FTA mới gồm RCEP, FTA Việt Nam-Israel, FTA Việt Nam-Vương quốc Anh và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam-UAE. Động thái này nâng tổng số FTA đã ký kết lên 17 hiệp định, mở rộng thị trường có FTA với Việt Nam lên 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Bộ Công Thương đóng vai trò cơ quan đầu mối về hội nhập kinh tế quốc tế, đàm phán các hiệp định thương mại tự do. Cơ quan này đã chủ trì phối hợp với các bộ ngành tham mưu Chính phủ về đàm phán, ký kết FTA mới và nâng cấp FTA đã ký kết trước đó.

Xuất khẩu sang các thị trường thành viên FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA tăng trưởng cao và ổn định. Cụ thể, xuất khẩu sang Australia đạt 6,5 tỉ USD năm 2024, tăng 23,8% so với năm 2023. Xuất khẩu sang Canada đạt 6,4 tỉ USD, tăng 13,5%. Xuất khẩu sang EU đạt 51,7 tỉ USD, tăng 18,5%.

Cam kết trong các FTA thế hệ mới được xây dựng phù hợp với chủ trương phát triển của Việt Nam và vai trò trong phân công lao động toàn cầu. Điều này mở ra các ngành, lĩnh vực tăng trưởng mới, góp phần xây dựng động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Tháo gỡ rào cản thương mại quốc tế hiệu quả

Các FTA thế hệ mới mở ra cam kết mới về phát triển bền vững, yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn môi trường và lao động. Bên cạnh đó, thương mại số với quy định luân chuyển dữ liệu xuyên biên giới và bảo vệ dữ liệu cá nhân được đưa vào, hỗ trợ thương mại điện tử.

Việc bảo vệ sở hữu trí tuệ, tăng cường bảo hộ bản quyền và sáng chế phù hợp với ngành công nghệ cao. Tính minh bạch được tăng cường, thuận lợi hóa thương mại, đơn giản hóa thủ tục hải quan, giảm chi phí logistics.

Hệ thống các cơ chế, khung khổ hợp tác thương mại, công nghiệp và năng lượng được thiết lập thông qua ủy ban liên chính phủ, ủy ban hỗn hợp, tiểu ban hỗn hợp và các nhóm công tác. Các diễn đàn hợp tác song phương và đa phương tạo thuận lợi cho công tác vận động chính sách.

Trong năm 2025, hoạt động ngành Công Thương diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chủ nghĩa bảo hộ, chiến tranh thương mại gia tăng. Chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố áp dụng thuế nhập khẩu và thuế đối ứng với các đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên được Chính phủ giao làm Trưởng đoàn đàm phán về thỏa thuận thương mại đối ứng với Mỹ. Việt Nam và Hoa Kỳ đều khẳng định mong muốn và quyết tâm hướng đến thỏa thuận phù hợp với lợi ích đôi bên.

Xúc tiến thương mại đổi mới với thương hiệu quốc gia tăng hạng

Công tác xúc tiến thương mại được đẩy mạnh và đổi mới triệt để về phương thức và nội dung. Gần 1.000 đề án xúc tiến thương mại với kinh phí hơn 800 tỉ đồng đã được triển khai thực hiện. Các hiệp hội ngành hàng, cơ quan xúc tiến thương mại trung ương và địa phương nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Hơn 30 bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực xúc tiến thương mại với các đối tác nước ngoài đã được ký kết. Các đối tác bao gồm Nga, Australia, Pháp, Trung Quốc, Slovenia, Malaysia nhằm tăng cường thiết lập quan hệ hợp tác song phương.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, Bộ Công Thương triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số. Nền tảng giao thương ảo, số hóa hồ sơ thị trường xuất khẩu, xúc tiến thương mại dựa trên nền tảng số được triển khai.

Kết quả đã hỗ trợ gần 50.000 lượt doanh nghiệp tham gia hưởng lợi trực tiếp. Tổng giá trị hợp đồng và giao dịch trực tiếp tại các sự kiện xúc tiến thương mại phát triển ngoại thương đạt trên 350 triệu USD. Tổng giá trị hợp đồng phân phối, doanh số bán hàng trực tiếp tại các hội chợ vùng đạt khoảng 500 tỉ đồng.

Công tác xây dựng và phát triển thương hiệu quốc gia, ngành hàng, sản phẩm và doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam được chú trọng. Chương trình Thương hiệu Quốc gia đã công nhận khoảng 1.000 sản phẩm của gần 500 doanh nghiệp là sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia.

Việt Nam đã tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại quốc tế quy mô lớn như Triển lãm Thế giới Expo 2020 Dubai, Expo 2025 Osaka, Triển lãm Vietnam Foodexpo, Hội chợ Vietnam Expo. Các sản phẩm có chỉ dẫn địa lý Việt Nam bao gồm gạo, hạt điều, hạt tiêu, dừa, trà, xoài, cà phê được truyền thông, quảng bá.

Giá trị thương hiệu quốc gia của Việt Nam xếp hạng 32 toàn cầu năm 2024, tăng 5 bậc so với hạng 37 năm 2020. Việt Nam xếp thứ 2 Đông Nam Á sau Thái Lan. Việt Nam khẳng định vị thế cạnh tranh về thương hiệu xuất khẩu đối với nhiều ngành hàng như nông sản, thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ.

Theo phân tích của Tài Chính 247, việc mở rộng mạng lưới FTA và tăng cường xúc tiến thương mái tạo nền tảng vững chắc cho xuất khẩu Việt Nam trong trung hạn. Doanh nghiệp cần tận dụng ưu đãi thuế quan từ FTA, đầu tư nâng cấp chất lượng sản phẩm để cạnh tranh trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động.

Nhà đầu tư nên quan tâm đến các doanh nghiệp xuất khẩu có lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong các ngành nông sản, thủy sản, dệt may được hưởng lợi từ FTA. Việc tăng cường thương hiệu quốc gia và chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại sẽ mang lại cơ hội tăng trưởng dài hạn.

Việt Nam đã đạt bước tiến quan trọng trong mở rộng thị trường xuất khẩu thông qua 17 FTA với 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việc triển khai gần 1.000 đề án xúc tiến thương mại và nâng hạng thương hiệu quốc gia lên vị trí 32 toàn cầu tạo nền tảng vững chắc cho xuất khẩu. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, Việt Nam cần tiếp tục đổi mới phương thức xúc tiến thương mại, tận dụng công nghệ số để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu bền vững.