Mỹ đánh thuế 46% hàng Việt Nam: Doanh nghiệp chạy đua ứng phó

Giờ G đến gần: Thuế 46% đánh vào hàng Việt Nam

Vào khoảng 12h trưa ngày 9/4/2025 (giờ Hà Nội), tương ứng 0h cùng ngày (giờ Mỹ), hàng hóa Việt Nam xuất sang Mỹ chính thức đối mặt với mức thuế 46%. Quyết định từ chính quyền Tổng thống Donald Trump nhắm vào các mặt hàng chủ lực như dệt may, da giày, đồ gỗ và thủy sản, đánh dấu mức thuế cao nhất trong lịch sử quan hệ thương mại Việt – Mỹ.

Ngành dệt may, vốn ghi nhận 16 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm 2024, đứng trước nguy cơ mất đơn hàng. Ngành gỗ, phụ thuộc 55,5% vào thị trường này, cũng dự báo tổn thất lớn. Riêng thủy sản như tôm sú, cá tra có thể chịu thuế tổng cộng lên tới 75% nếu cộng thêm thuế chống bán phá giá.

Trước “hàng rào thuế” này, Chính phủ Việt Nam phản ứng nhanh. Một đề nghị hoãn áp thuế 45 ngày đã được gửi tới Mỹ để mở đường đàm phán. Đồng thời, Việt Nam cam kết giảm thuế nhập khẩu hàng Mỹ về 0%, kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, và mở rộng đầu tư để thu hẹp thặng dư thương mại – nguyên nhân chính khiến Washington tăng áp lực.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc dẫn đầu đoàn công tác cấp cao đến Washington từ đầu tuần, gặp Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhằm tìm giải pháp trực tiếp. Ngoài ra, các cuộc gặp bên lề với Boeing và KKR – trong khuôn khổ hợp đồng tài chính 200 triệu USD giữa KKR và VietJet – thể hiện nỗ lực tăng nhập khẩu từ Mỹ, đặc biệt trong quốc phòng và hàng không.

Các bộ ngành trong nước cũng gấp rút hỗ trợ doanh nghiệp. Kế hoạch mở rộng thị trường mới, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, và nâng cao giá trị sản phẩm được triển khai để giảm phụ thuộc vào Mỹ. Đây là cuộc đua nước rút trước giờ G, khi thuế 46% không chỉ đe dọa kinh tế mà còn thử thách khả năng ứng biến của Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động.

Việt Nam trong tâm bão thuế quan cùng nhiều quốc gia

Việt Nam không đơn độc trước chính sách thuế của Mỹ. Từ ngày 9/4/2025, hàng loạt quốc gia chịu tác động từ chiến lược “tái định hình thương mại” của Trump. Trung Quốc đối mặt mức thuế 104% sau khi không dỡ bỏ thuế trả đũa trước hạn 8/4, đẩy căng thẳng thương mại với Mỹ lên đỉnh điểm. Ấn Độ bị áp thuế 27% do đàm phán thất bại, trong khi Nhật Bản chịu thuế 25% với ô tô và 24% với hàng công nghiệp, khiến chứng khoán Tokyo chao đảo. Philippines, Anh, Thái Lan, Indonesia cùng gần 70 nước khác gửi thư xin miễn trừ nhưng chưa nhận phản hồi từ Washington.

Trong bối cảnh này, Việt Nam chọn cách tiếp cận mềm dẻo nhưng kiên định. Thay vì phản ứng gay gắt, Chính phủ ưu tiên đối thoại, tăng hợp tác kinh tế và điều chỉnh cán cân thương mại. Các chuyên gia quốc tế nhận định đây là chiến lược “mềm mà chắc”, thể hiện bản lĩnh của Việt Nam trong việc đối phó với chính sách cứng rắn của Trump 2.0. Những diễn biến sắp tới sẽ là phép thử lớn cho cả kinh tế Việt Nam lẫn trật tự thương mại toàn cầu.

Doanh nghiệp Việt làm gì để vượt “cơn sóng” thuế 46%?

Trước mức thuế 46% có hiệu lực từ 9/4, Chính phủ và doanh nghiệp Việt đang chạy đua tìm lối thoát. Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo tăng nhập khẩu từ Mỹ, kể cả quốc phòng và công nghệ cao, để giảm thặng dư thương mại – đòn bẩy quan trọng trong đàm phán với Washington. Các chuyên gia kinh tế khuyến nghị đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang EU, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Đông, giảm phụ thuộc vào Mỹ – nơi vốn chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu.

Ông Vũ Duy Khánh từ Chứng khoán SmartInvest cảnh báo rằng lệ thuộc quá mức vào một thị trường khiến kinh tế dễ tổn thương. Ông Tạ Hoàng Linh, Vụ trưởng Bộ Công Thương, nhấn mạnh cần nâng giá trị gia tăng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế để vượt qua rào cản thuế. Ông đề xuất tận dụng 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 60 quốc gia và 70 cơ chế hợp tác song phương, đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Đây là những bước đi dài hạn để đảm bảo phát triển bền vững trước áp lực từ Mỹ.

Mức thuế 46% Mỹ áp lên hàng Việt Nam từ 9/4/2025 là thách thức lớn, đe dọa các ngành chủ lực như dệt may, gỗ, thủy sản. Dù vậy, với phản ứng nhanh từ Chính phủ – từ đàm phán cấp cao đến tái cấu trúc kinh tế – Việt Nam đang cho thấy khả năng ứng phó linh hoạt. Trong bối cảnh nhiều nước cùng chịu áp lực thuế từ Trump, con đường phía trước đòi hỏi sự kiên nhẫn và chiến lược rõ ràng để vượt qua “cơn sóng” này, giữ vững vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.