Ngoại giao Việt Nam kiến tạo hòa bình qua 50 năm thống nhất và phát triển đất nước

Hội thảo quốc tế nhìn lại hành trình ngoại giao hào hùng

Trong không khí hân hoan kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), Bộ Ngoại giao Việt Nam đã tổ chức hội thảo quốc tế “50 Năm Thống Nhất Đất Nước: Vai trò Kiến tạo Hòa bình của Ngoại giao trong Lịch sử và Hiện tại” tại Hà Nội vào sáng 23/4/2025. 

Sự kiện thu hút khoảng 500 đại biểu, bao gồm Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Lương Cường, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, lãnh đạo các bộ ngành, nhân chứng lịch sử, nhà khoa học trong và ngoài nước, cùng đại diện các cơ quan ngoại giao tại Việt Nam. Hội thảo không chỉ ôn lại lịch sử mà còn gợi mở tầm nhìn cho ngoại giao Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh chiến thắng 30/4/1975, với đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh, đã khép lại cuộc kháng chiến trường kỳ, mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất và phát triển. Đây là kết quả của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, khát vọng hòa bình, và sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhân dân tiến bộ toàn cầu. 

Trong hành trình ấy, ngoại giao Việt Nam đóng vai trò trụ cột, phối hợp nhịp nhàng với quân sự và chính trị, tạo nên thế trận “vừa đánh vừa đàm”. Từ Hội nghị Geneva 1954 đến Hiệp định Paris 1973, các cuộc đàm phán lịch sử đã đặt nền móng cho độc lập, kết thúc chiến tranh, và thống nhất đất nước, thể hiện trí tuệ, bản lĩnh, và tinh thần hòa hiếu của dân tộc Việt Nam.

Sức mạnh kết nối dân tộc với thời đại qua ngoại giao

Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định ngoại giao Việt Nam là “mặt trận chiến lược” xuyên suốt các giai đoạn lịch sử, từ đấu tranh giải phóng dân tộc đến xây dựng đất nước trong thời bình. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt từ Nghị quyết năm 1969 của Bộ Chính trị xác định ngoại giao là mặt trận quan trọng, công tác đối ngoại đã trở thành công cụ sắc bén, góp phần phân hóa kẻ thù, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, và lan tỏa tính chính nghĩa của cuộc kháng chiến. 

Ngoại giao Việt Nam đã huy động sự hỗ trợ vật chất và tinh thần từ các nước xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc, và nhân dân tiến bộ toàn cầu, tạo nên một phong trào quốc tế rộng lớn, hiếm thấy trong thế kỷ XX.

Các cuộc đàm phán tại Hội nghị Geneva 1954 và Hội nghị Paris (1968-1973) là những cột mốc vàng son, thể hiện đỉnh cao trí tuệ ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh. Những thỏa thuận đạt được không chỉ mang lại cơ hội giành độc lập mà còn củng cố vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, tạo tiền đề cho thắng lợi cuối cùng năm 1975. 

Chủ tịch nước nhấn mạnh rằng ngoại giao đã phối hợp chặt chẽ với quân sự và chính trị, tạo thế trận tổng hợp, trong đó đấu tranh quân sự là nền tảng, còn ngoại giao là công cụ mở đường, cộng hưởng thắng lợi cho các mặt trận khác.

Trong thời kỳ Đổi mới, ngoại giao tiếp tục là động lực quan trọng. Từ một quốc gia bị tàn phá bởi chiến tranh và cấm vận, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong 35 nền kinh tế hàng đầu về GDP và top 20 về thương mại quốc tế. 

Đến nay, Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, xây dựng mạng lưới 34 đối tác chiến lược và toàn diện, bao gồm tất cả thành viên G7, Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, và các nước ASEAN. Những thành tựu này phản ánh tầm nhìn chiến lược “dĩ bất biến ứng vạn biến” – kiên định mục tiêu độc lập, linh hoạt trong sách lược – như Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã nhấn mạnh.

Tri ân tiền bối, gìn giữ bài học lịch sử

Hội thảo là dịp để tri ân các thế hệ cán bộ ngoại giao tiền bối, như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, cố vấn Lê Đức Thọ, Bộ trưởng Xuân Thủy, và nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, những người đã đặt nền móng cho ngoại giao Việt Nam. 

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, họ đã để lại những tấm gương sáng về lòng yêu nước, trí tuệ, và bản lĩnh, trở thành bài học quý báu cho các thế hệ hôm nay. Phó Thủ tướng cũng bày tỏ lòng biết ơn đến bạn bè quốc tế, như John McAuliff, Chuck Searcy, Lady Borton, Virginia Foote, và Tim Rieser, những người coi Việt Nam là quê hương thứ hai, góp phần tái thiết và phát triển đất nước sau chiến tranh.

Các tham luận tại hội thảo đã làm sáng tỏ những bài học cốt lõi của ngoại giao Việt Nam: vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về hòa hiếu và nhân văn; kết hợp sức mạnh dân tộc với thời đại; phối hợp chặt chẽ giữa ngoại giao, quốc phòng, và kinh tế; và phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. 

Chiến thắng 30/4/1975 không chỉ là thắng lợi của Việt Nam mà còn là hình mẫu cho thế giới về một dân tộc kiên cường, yêu hòa bình, sẵn sàng gác lại quá khứ để hướng tới tương lai, như các đại biểu quốc tế đã chia sẻ.

Tầm nhìn ngoại giao trong kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động lịch sử, Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định vận mệnh Việt Nam gắn liền với hòa bình, ổn định, và hợp tác quốc tế. Việt Nam cam kết theo đuổi đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác, và phát triển, với chính sách quốc phòng “4 không” và tinh thần đa phương hóa quan hệ. 

Quốc gia sẵn sàng đóng góp chủ động vào hòa bình, an ninh, và thịnh vượng toàn cầu, từ thúc đẩy trật tự quốc tế dựa trên luật pháp đến giải quyết xung đột bằng đối thoại. Các đại biểu quốc tế tại hội thảo đã chia sẻ kinh nghiệm về hàn gắn vết thương chiến tranh, giải quyết xung đột, và xây dựng hòa bình bền vững, nhấn mạnh bài học từ Việt Nam: hòa hợp dân tộc, đối thoại, và phát triển bền vững. 

Những sáng kiến này gợi mở hướng đi cho ngoại giao Việt Nam, từ tăng cường hợp tác khu vực đến đóng góp vào các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, và phát triển kinh tế xanh. Hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò của ngoại giao trong việc nâng cao vị thế Việt Nam, từ một quốc gia chiến tranh đến một đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Hội thảo ngày 23/4/2025 tại Hà Nội là lời khẳng định mạnh mẽ về vai trò kiến tạo hòa bình của ngoại giao Việt Nam qua 50 năm thống nhất đất nước. Từ những cuộc đấu trí tại Geneva và Paris đến vị thế top 35 nền kinh tế toàn cầu, ngoại giao đã kết nối sức mạnh dân tộc với thời đại, đưa Việt Nam từ chiến tranh đến thịnh vượng. Với tầm nhìn chiến lược và tinh thần hòa hiếu, Việt Nam cam kết đóng góp vào hòa bình thế giới, tiếp nối di sản hào hùng của cha ông và khát vọng vươn xa của dân tộc.